Oda sa aking Electronic Typewriter

Oda sa aking Electronic Typewriter

Alam mong minsan na lang tayo magkita.
Hindi na kasi regular ang pag-uwi ko sa bahay,
lalo na ang pagtulog ko sa sariling kuwarto.
Kaya nakukumutan ka na ng makapal
na alikabok, tulad ng sa sahig at iba pang
mga kapwa mo personal kong gamit.
Kapag nagkita tayo, alam mong nakita kita.
Pero hindi kita pinapansin tulad nang dati.
Ilang gabi ng mga semestre ko sa kolehiyo
ang naging pagpupuyat natin?
Ako: umiinom ng kape, ngumunguya ng mani.
Ikaw: sinusubuan ko ng mga papel na short bond,
iluluwa ito na may bahid ng aking mga salita.
Marami-rami rin iyon. Nakaipit sa mga folder
na nasa mesa ko, katabi mo. Bihira ko nang buklatin
ang mga iyon, pero kapag ginawa ko, nakalimbag
sa gunita ang mahabang oras na binuno natin
para lamang sa isang pahinang sulatin.
Bumabalik lahat ang naganap -- ang pag-ikot
ng iyong daisy wheel, ang pagdiin nito sa papel
na nakaikot sa platen, ang iyong takatak,
ang panlalabo ng ribbon at ng display, ang brownout...
Kaya ngayong pinupunasan ko ang iyong katawan,
tinitipa-tipa ko ang mga letra mong noon
ay nagsimulang bumuo sa aking ngayon.


6 Enero 2016

Resolutions? What's that?!

I'm one of those people who doesn't follow to the letter the list of New Year's Resolutions I made for myself. But I believe in positive changes, no doubt about that.

It's just I get easily frustrated if a plan for a certain period of a year didn't happen. For example, I have been enrolled in a graduate school since 2008. I have already finished the required academic units since four years after I decided to pursue my master's degree. I am ready to write my thesis proposal then an unexpected event happened.

I became a father. It came earlier than I planned.

But I have no regrets. Having my own family is one of the treasures of my life. Yeah, things have to be prioritized aside from my own well being. And these priorities are considered for the welfare of my family. I am blessed to have a loving and charming wife and a lovable daughter.

It's just this graduate work that I need to finish within the year. The thesis proposal, the proposal defense, the thesis writing proper, and the thesis final defense. Can I do it within a semester?

It's part of my resolutions for this 2016. What if I couldn't make it? Oh no, fear strikes again.

That fear leads to nowhere. Strike out that fear!

But, I have to sleep now. It's 12:05 AM. Have to wake up at 5:00 AM.

Good night!

Tanim-Bala sa NAIA

Mula ang larawan sa kwentongofw.com

Tanim-Bala sa NAIA

ni Louise Vincent Amante

Lihim na itinanim

sa biktimang maleta,

OFWng hamak –

may ani palang bala!

Hindi rin pinalampas

seniors, mga turista.

"Isolated case," ani

Honrado ng NAIA.

"Konti lang iyan," sagot

ni Kalihim Abaya.

Tinanong naman si Mar,

sigaw n'ya "Propaganda

'yan laban sa gobyerno!"

Naging pasahang-bola

ang dapat ginagapas

ligaw na ebidensya.

Hangga't ang mga utak

sa tanim-bala'y laya,

kamal-kamal ang tubo

ng misteryosong mafia.

5 Nob 2015

How peculiar: Foodcourt and the INC

I logged out from work late last night. From Pearl Drive in Ortigas, I walk to Shangri-La Plaza Mall in Edsa-Shaw Blvd. to get my train ride going home.

Almost hungry, I decided to have a bite at the said mall's food court. It is downstairs, at the basement level. As my foot touched the last step of the stairs, I turned my head to the right and I saw that all seats of the food court are taken. Those without seats are sitting at the floor. Some are eating, some are chatting. Nothing peculiar. I see this almost everyday.

As I approach a certain food stall, I saw near its entrance a guy wearing a light blue polo shirt with an Iglesia Ni Cristo (INC) logo. Nothing peculiar again, I said to myself. The food stall is also occupied with people. But I noticed that some of them are wearing the same shirt of the guy I saw earlier.

I started to roamed around and there they are -- INC members eating and chatting at the foodcourt. Now, that is peculiar. I wonder why they are here.

Ah! Some INC members are staging a protest action at the Department of Justice (DOJ) in Ermita since Thursday. They are reiterating the principle of the separation of Church and State. This is about the alleged illegal detention of some INC ministers loyal to a faction of the Manalo family who heads the INC.

Are these people at the foodcourt will proceed at the DOJ to strengthen the ranks of their fellow INC members there? I totally forgot to eat and headed straight to the train station.

Upon reaching home, I relayed to our family about the INC members being at the foodcourt. Then the TV flashed a breaking news about the INC staging another protest at Edsa-Shaw Blvd.

Does the security service of the mall haven't had any idea about the swelling of INC members at its premises last night? How about the local government of Mandaluyong? Why were they caught unaware about this incident?

But the biggest question here is this: why are they insisting that the conflicts of the Manalo family be considered as "internal and MUST BE RESOLVED BY THEM" when in fact a case is filed citing illegal detention?

The issue gets bigger day by day.

I just hope this INC hullabaloo end soon. And the rule of law, and reason, prevail.

29 August 2015

Tatlong Tanaga

Wallet

Sa may sidewalk napulot
'Sang wallet na synthetic.
Tanging laman sa loob:
Pekeng Amer'can Express.

Bulsa

Malapit na sa Taytay.
Ibabayad na barya
Di mahukay ng kamay...
Butas pala ang bulsa! 

Sahod

Sahod na kakarampot
Tiisin kahit kapos.
Pasalamat sa pagod
Ng 'yong among kuripot.
 

Hulyo 18, 2015

(P)Utang(na)

(P)Utang(na)

182 bilang ng salita

Iniisa-isa niya ang mga gastusin sa bahay. Kuryente: P9,000. Tubig: P1,500. Renta: Nakikitira sa bahay ng mga biyenan, libre. Abot sa mga biyenan: P3,000. Diapers ng bunso... Matrikula ng panganay... Sariling pangyosi...

Nakukurta na ang utak niya sa pagkakalkula. Dumukot siya sa kanyang wallet ng bente pesos. “Manong, isa lang. Sa Kamias. Galing Morato.” Iniabot ng katabi ang pera sa drayber ng dyip.

Kaninanga bago mag-uwian, nagpasalamat siya sa may-ari ng karinderyang malapit sa kanyang pinapasukan. Kahit pamasahe lang ay pinahiram siya. Pangako niya, mababayaran niya ang mga utang pagdating ng katapusan sa susunod na linggo.

May sumakay na batang gusgusin, may dalang trapong napakarumi. Pinunasan niya isa-isa ang mga sapatos at maging ang paa ng mga nakatsinelas. Hindi niya pinansin ang ipinampunas ng bata, at ang bata mismo. Nakalahad ang palad nito, may bakas pa ng natuyong rugby.

“Sukli sa bente, o!” sabi ng drayber. Iniabot sa kanya ng katabi ang sukling sampung piso.

Bago pa dumampi sa palad niya ang barya, sinaklot na ito ng batang gusgusin, sabay karipas ng takbo pababa sa dyip.

Wala na siyang nasabi kundi "Putangna." #

Homo estudyanteis masipagum: Endangered na nilalang

Dahil officially bakasyon na, buburahin na ng Homo estudyanteis ang photos ng lectures na pinaghirapang isulat sa blackboard o whiteboard ng propesor para sa subject na expertise niya. Pati na rin iyong mga slide show ni propesor na minsan lang niya iedit.

Imagine na lang ang mga taon (pawis, puyat, at pagod) na pinuhunan ng propesor para lang maituro ang subject niya sa mga katulad na Homo estudyanteis. Ilang taon na rin niyang nalalanghap ang chalk o ang tinta ng white board marker. Tapos, buburahin na lang ng gayon-gayon na lang?

Paano kung kailangan pala sa board o bar licensure exams ang itinuro ng propesor? E binura na ng Homo estudyanteis sa phone ang lecture notes!

Tsk, tsk, tsk. Kaya nga inimbento ang note book: para sa notes.
‪

Kung ilalagay ito sa Twitter, angkop ang mga hashtag na "#‎tamadpamore‬" at "‪#‎REAL_Student_Is_A_Rare_Breed‬". Sa ganitong mga pangyayari, mahirap nang iasa sa kasalukuyang salinlahi ng mga estudyante ang kapalaran ng bansa. Iyon nga lang, unique ang Pilipinas kasi ito ang bansa na ang mg lider ay iyong mahihilig mag-selfie. Kaya nagiging selfish sila ngayon.

Tsk, tsk, tsk uli.

Feb-ibig na Baduy

Kapag sinimulan sa "Nang una kitang makilala...", baduy.
Kapag tinapos sa "I love you..." o "Mahal kita...", araguy!

Kawawang pag-ibig,
hindi na alam
kung saan lulugar.

Puwede na bang ala-Lang Leav?
o Marcelo Santos III? 

Pope Francis sa Pilipinas, 15-19 Enero 2015

Si Luis Antonio Cardinal Tagle at Pope Francis sa Meeting with the Families, 16 Enero 2015, Pasay City.
Larawan: http://www.stripes.com/polopoly_fs/1.324352.1421456888!/image/image.jpg_gen/derivatives/landscape_804/image.jpg

Sagana ang facebook sa mga komento at retrato ukol sa pagdating ni Santo Papa Francisco/Pope Francis dito sa Pilipinas. Isang bihira at pambihirang pagdiriwang dahil malinaw ang kanyang mensahe: Mercy and Compassion. Awa at Habag. At ang kanyang pagbisita ay para sa mga nasalanta ng bagyong Yolanda, partikular sa lalawigan ng Leyte at Samar, noong Nobyembre 2013.

Habang sinusulat ko ito'y pauwi na siya sa Roma. Mula sa kanyang pagdating hanggang kanina, punong-puno ng mananampalataya ang mga kalsadang kanyang dinaanan hanggang sa mga lugar ng pagtitipon kasama siya. "Rockstar" ang dating, 'ika nga ng mga pahayagan.

Subalit hindi siya naparito para lang sa ganoong bansag. Narito siya upang makapiling ng mga Pilipino sa panahong ito ng sigalot dulot ng mga kalamidad, gawa man ng kalikasan at ng mga institusyong nakaligtaan nang magsilbi sa tao. Sana'y tumimo sa isip ng maraming Pilipino ang kanyang mga mensahe ukol sa pagiging mabuting Katoliko. At hindi lang ito tungkol sa mga dati nang halagahan (value) tulad ng pag-ibig sa kapwa at sa Diyos. Dahil kahit patay na ang henerasyong ito, hindi mabubura ang pag-ibig bilang dakilang halagahan na dapat taglayin ng tao. Sabi nga niya sa kanyang pakikipagkita sa kabataang Pilipino kahapon sa Unibersidad ng Santo Tomas, "Reality is superior to ideas."

Na ang Simbahan, kaisa ng mga mananampalataya, ay dapat pagtuunan ng pansin ang mga nagaganap sa paligid. Hindi eternal ang mga kondisyong panlipunan. Materyal na mga pangyayari ito. Ginusto ba ng tao na maghirap para lang makakain? Ginusto ba niya na magnakaw? Ginusto ba niyang pumatay? May mga kondisyong nagtutulak nito sa kanya dahil may mga tao rin na nagpapatupad ng mga ito. Isa pa niyang sinabi noong nasa Malacañang siya noong 20 Enero, "Reject all forms of corruption which diverts resources from the poor."

Malinaw ang mensahe. Ngunit kung papasok lang ito sa kanang tainga at tatagos sa kaliwa ng mga nakasalamuha ng Santo Papa sa Palasyo, iba na ang kailangang gawin. Kahit si Luis Antonio Cardinal Tagle, alam ang tunay na pakay ni Pope Francis. "The Filipino want to go with you... to the peripheries." At ang mga nakauunawa nito ang tutupad sa mga sinabi ni Pope Francis nitong nakaraang mga araw.

Busy days are here again...

Busy days are here again...

Above is a rip-off from a song of FrancisM, "Rainy Days". The line goes "Rainy days are here again...", I just replaced the word rainy to busy.

It has been months since I uploaded a new post to satisfy my own craving for creativity with words. Many things happened personally that I have to attend to, thereby my writing has to give way. If muses are real, they are disheartened, I know. But it's just me, we know that.

I hope I can find time to write again in this blog after checking papers to be graded this month.

May the Higher Power grant me that. Or, to put it upon myself, I grant me that.

Nililigalig at Nanliligalig

Ngayong batbat ng dungis ang politika ng administrasyong Aquino, mula PDAF hanggang DAP, gayon din ang nagaganap sa larangan ng kultura at ng edukasyon.

Una, pinopolitika ang larangan ng sining, partikular sa usaping National Artist Award para kay Nora Aunor na hindi inaprubahan ng Pangulong Aquino. Tulad ng sabi ng isang rayter sa Inquirer, "It is a Presidential Award." Tama naman ang kanyang argumento. Subalit may "National" doon sa National Artists. Samakatwid, may usapin ng pagkabansa ang gawad na ito, kaya may titingalaing alagad ng sining ang bansa dahil sa taglay niyang galing sa sining. At hindi dahil sa adik siya sa droga dati.

Sabi rin ng rayter, bakit ngayon ay napag-uusapan na sa media maski ang nominasyon na dati naman ay hindi pinapansin ng mga diyaryo, TV, at radyo? Ang ganitong obserbasyon niya ay malinaw sa kanyang pinanggagalingang posisyon: elitista. Katulad niya ang Pangulong Aquino sa makitid na pananaw ng huli sa larangan ng sining at kultura ng bansa.

Bukod pa rito, bakit ang mga grupong pansining ay walang inilalabas na pahayag ukol dito? Halos tahimik ang mga grupong panteatro at pampelikula. May mga indibidwal nang personalidad na pumosisyon panig kay Nora Aunor. Ngunit mas magiging matingkad ang panawagan kung magkakaisa ang mga nasa industriya ng pelikula at teatro para kay Nora Aunor.

Ikalawa, pinopolitika ang larangan ng edukasyon, partikular sa usaping pag-alis ng mga kursong Filipino sa kolehiyo. Malinaw ang tunguhin ng edukasyon ng ating bansa ngayong panahon: skills oriented. Wala na ang dati'y holistic, responsible, proud Filipino na mabubuo mula sa mga mag-aaral na Pilipino. Hindi naman dahil ginagamit na sa komunikasyon sa bahay at sa komunidad ang Filipino ay sapat na ito. Malinaw sa Konstitusyon (Art. XIV, Sek. 6 hanggang 9) na dapat malinang ang wikang pambansa. At ang isang facet para dito ay ang edukasyon. Samakatwid, dapat ay may Filipino sa kolehiyo. Hindi lang ito bilang midyum ng pagtuturo kundi bilang disiplina/larangan.

Marami-rami nang kumontra sa balaking ito ng Comission on Higher Education (CHEd). Nagkakasundo ang mga guro ng Filipino sa kolehiyo na dehado sila sa ganitong set-up. Na hindi sila kinonsulta man lang. Nasa balag ngayon ng alanganin ang mga guro ng Filipino sa kolehiyo. Sa kolokyal na wika, iniwan sila sa ere.

Pumoposisyon ngayon ang mga guro kontra dito. Malinaw iyan, walang duda. Pero mabagal o halos wala ang mga pangkat ng mga manunulat, sa panitikan man o sa peryodismo. Maski ang mga grupong nakabase sa mga pamantasan, halos tahimik sa usaping ito. Nakalulungkot na kahit statement of unity o manifesto ay walang nasisilayan mula sa kanila. Pero dapat ding lampasan nila ang paglalabas lamang ng mga pahayag at polyeto.

Kung ang mga nasa larangan ng kultura at edukasyon ngayon ay nililigalig, dapat tumbalikin ito at sila naman ang manligalig.

Tagpo sa MRT

Sumakay siya ng tren sa MRT-Kamuning station kaninang alas-nuwebe ng umaga. Dahil punuan naman lagi ang tren, siniksik niya ang sarili sa hanay ng mga nakasakay na sa loob ng bagon. Nakapuwesto siya sa may baras na patayo malapit sa pintuan nito. Nag-signal na sa pagsara ang pinto. Sumara ito. Umandar na muli ang tren.

Kahit siksikan, madali siyang mapansin sa gitna ng mga katawang kasabay niya sa tren. Matingkad na dilaw na blouse ang suot niya, hanggang itaas ng tuhod ang laylayan. Hindi naman mababa ang neckline, pero kita ang cleavage niya. Nasa kasibulan siya ng kanyang edad. 

"Paparating na sa Cubao station. Mangyaring kumapit lang po sa mga safety hand rails at mag-ingat sa mga mandurukot..." paalala ng naka-record na boses ng isang babae.

Pagbukas ng pinto ng bagon sa Cubao station, limang pasahero ang nakipagsiksikan para lang makababa. Pero tatlong ulit nito ang nagpupumilit at matagumpay na nakasakay sa tren. Nakababa rin ang limang pasahero. Nasiksik pa siyang lalo. Sumara na muli ang pinto.

Isang lalaki na nakakahel na polo ang nasa likod niya. Nasa kuwarenta mahigit ang hitsura ng lalaki. Nasa gitnang bahagi ng tren ang lalaki at sa halip na sa itaas na baras, sa kinakapitan niyang baras din kumapit ang lalaki. Kaliwang kamay ng lalaki ang nakakapit sa baras na nasa harapan niya.

Hindi muna niya pinansin ang pantsatsansing ng lalaki. Malapit na sa Santolan station ang tren nang maramdaman niya ang pagsinghot ng lalaki sa kanyang buhok. Hindi kaya ng aircon na palamigin ang tren. Walang iniwan sa lata ng sardinas ang siksikan sa tren. Namamalas niya ang ilang butil ng pawis sa braso ng lalaki.

"Paparating na sa Shaw Blvd. station..."

Naghanda nang bumaba ang marami-raming pasahero. Naiipit siya sa paglabas ng mga tao. Hindi pa rin tinatanggal ng lalaki ang kanyang kamay sa baras hanggang sa dalawa sa mga nakaupong pasahero ang tumayo para makababa sa tren. Umupo siya agad. Tatabi dapat sa kanya ang lalaki pero naunahan ng isang babaeng pasahero na matagal na ring nakatayo kanina.

Tumapat sa kanya ang lalaki. Nakatungo ang ulo ng lalaki. Alam na niya kung bakit. Tumingala siya. Tiningnan ang lalaki.

Nagulat ang lalaki sa narinig sa kanya.

"May problema, pare?!" Ang tunay niyang boses. Boses-lalaki. #

Kalatas kay Edita

“With Malacanang’s tough branding of human rights violations as leftist propaganda, are the authorities now saying that I will never see my son again?”

-          Edita Burgos, ina ni Jonas Burgos na ngayo’y desaparecido

Edita,

Sa mga tulad mong lahat ng gabi’y hindi oras

ng pagtulog muli lang masilayan ang pagpasok

ng nawalay na anak o asawa sa pinto ng inyong bahay

ako’y nakikisimpatiya.

Pitong tag-araw na ngayon,

                        alam kong hindi ka nagkukulang

                        sa pagbibilang,

nang dukutin ng mga anino

ang iyong anak na si Jonas*.

Hanggang ngayo’y di pa siya niluluwa

ng doblekarang balyena

o kaya’y ilitaw ng mga maligno.

Tulad mo,

mabigat ang aking mga hakbang

noon na tinutunton kung saan maaaring

naroroon ang aking kabiyak.

Hangad niya lamang noo’y

mabuo ang mga basag na tiwala,

tipunin ang mga pira-pirasong paninindigan

upang lahat ng naghihimagsik

ay sama-sama muling tuntunín ang daan

tungong kalayaan.

Ngunit ibinintang sa kanya

ang pagiging upahan ng mga Frayle

para isubo sa hurno ng Himagsikan

            itong ating Inangbayan.

At inutos daw niyang kitlin ang buhay ni Heneral Miong

at nais niyang maging Hari ng Bayang Katagalugan…

A, lugod ng aking buhay!

Ngiti ng aking lungkot!

Lagi ko siyang panaginip, Edita:

Ang paglipat-lipat namin ng matutuluyan,

Ang pagtatago namin sa mga gubat,

Ang pag-aaruga ko sa kanya sa kulungan,

Ang salitaan naming walang humpay

            na lahat ng ito’y pagsubok lamang.

Kaytamis ng kanyang bilin, “Magtiis ka, sinta.”

Nang pawalan ako ng mga dumakip sa amin sa Limbon,

nakasalubong ko ang mga kumuha

sa kanya at sa kapatid niyang si Procopio.

Iniwan daw silang dalawa sa Bundok Tala.

Ngunit bakit dala ninyo ang kanilang mga damit?

Ibinilin daw na ipagkaloob sa akin ang mga baro,

ang gamot, at ang kumot.

Ay! Edita, ang aking pinakamamahal na Lakan!

Dagli ako’t humahangos papunta sa kanya.

Tumatangis ako’t halos itaob ang Bundok Tala

at maging ang kalapit na Bundok Buntis,

makita lamang ang kanyang bangkay.

Hindi ko alintana

ang mahigit isang buwang

pagparoo’t parito

at halos walang makain

sa buong maghapon at magdamag

muli lamang siyang mayakap.

Edita, takot silang mga kaaway ng Supremo

na maglaho ang kinang

ng kanilang baston at mga karwahe.

Kaysakit isipin na makalipas

ang ilanpung taon mula noon,

mas kumikinang na ang kanilang mga mata

sa kalansing ng mga barya’t

salamangka ng mga lagda.

 

Kaya hindi ko masisisi na ang iyong si Jonas

ay tinuring na mapanganib

dahil sinasaling niya ang sugat

na malaon nang nagnanaknak

sa puso’t isip ng mga kapuspalad.

Edita, nawa’y magtagpo kayong muli

ni Jonas,

sa lalong madali.

Muli mo siyang mayakap at mahagkan.

At sa sandaling iyon,

maturol nawa ng susunod na salinlahi

na walang lihim

            na di mabubunyag

kailanman

sa alaala ng ating kasaysayan.

Sumasaiyo,

Lakambini

*Abril 28, 2007 nang dukutin si Jonas Burgos sa Ever Gotesco-Commonwealth ng pinaghihinalaang mga militar. Sumisigaw si Jonas na “Aktibista lamang ako!” habang pilit na isinasakay siya sa isang maroon na Toyota Revo. Mula noon, hindi pa nakikita si Jonas ng kanyang inang si Edita Burgos.