Nililigalig at Nanliligalig

Ngayong batbat ng dungis ang politika ng administrasyong Aquino, mula PDAF hanggang DAP, gayon din ang nagaganap sa larangan ng kultura at ng edukasyon.

Una, pinopolitika ang larangan ng sining, partikular sa usaping National Artist Award para kay Nora Aunor na hindi inaprubahan ng Pangulong Aquino. Tulad ng sabi ng isang rayter sa Inquirer, "It is a Presidential Award." Tama naman ang kanyang argumento. Subalit may "National" doon sa National Artists. Samakatwid, may usapin ng pagkabansa ang gawad na ito, kaya may titingalaing alagad ng sining ang bansa dahil sa taglay niyang galing sa sining. At hindi dahil sa adik siya sa droga dati.

Sabi rin ng rayter, bakit ngayon ay napag-uusapan na sa media maski ang nominasyon na dati naman ay hindi pinapansin ng mga diyaryo, TV, at radyo? Ang ganitong obserbasyon niya ay malinaw sa kanyang pinanggagalingang posisyon: elitista. Katulad niya ang Pangulong Aquino sa makitid na pananaw ng huli sa larangan ng sining at kultura ng bansa.

Bukod pa rito, bakit ang mga grupong pansining ay walang inilalabas na pahayag ukol dito? Halos tahimik ang mga grupong panteatro at pampelikula. May mga indibidwal nang personalidad na pumosisyon panig kay Nora Aunor. Ngunit mas magiging matingkad ang panawagan kung magkakaisa ang mga nasa industriya ng pelikula at teatro para kay Nora Aunor.

Ikalawa, pinopolitika ang larangan ng edukasyon, partikular sa usaping pag-alis ng mga kursong Filipino sa kolehiyo. Malinaw ang tunguhin ng edukasyon ng ating bansa ngayong panahon: skills oriented. Wala na ang dati'y holistic, responsible, proud Filipino na mabubuo mula sa mga mag-aaral na Pilipino. Hindi naman dahil ginagamit na sa komunikasyon sa bahay at sa komunidad ang Filipino ay sapat na ito. Malinaw sa Konstitusyon (Art. XIV, Sek. 6 hanggang 9) na dapat malinang ang wikang pambansa. At ang isang facet para dito ay ang edukasyon. Samakatwid, dapat ay may Filipino sa kolehiyo. Hindi lang ito bilang midyum ng pagtuturo kundi bilang disiplina/larangan.

Marami-rami nang kumontra sa balaking ito ng Comission on Higher Education (CHEd). Nagkakasundo ang mga guro ng Filipino sa kolehiyo na dehado sila sa ganitong set-up. Na hindi sila kinonsulta man lang. Nasa balag ngayon ng alanganin ang mga guro ng Filipino sa kolehiyo. Sa kolokyal na wika, iniwan sila sa ere.

Pumoposisyon ngayon ang mga guro kontra dito. Malinaw iyan, walang duda. Pero mabagal o halos wala ang mga pangkat ng mga manunulat, sa panitikan man o sa peryodismo. Maski ang mga grupong nakabase sa mga pamantasan, halos tahimik sa usaping ito. Nakalulungkot na kahit statement of unity o manifesto ay walang nasisilayan mula sa kanila. Pero dapat ding lampasan nila ang paglalabas lamang ng mga pahayag at polyeto.

Kung ang mga nasa larangan ng kultura at edukasyon ngayon ay nililigalig, dapat tumbalikin ito at sila naman ang manligalig.

Isang Araw sa Baler, Aurora (multiply post, Jun 5, '10 9:38 AM)

Bumabati ang araw
sa mga bagong sinag.
Humahalik ang dagat
sa mga bagong baylan.

05/05/2010

 

Tags: baler, tula, manunulat, up, palihang rsicat, panitikan, tanaga

 

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/55/Isang-Araw-sa-Baler-Aurora

Justice for Rachelle Mae Palang (1986-2008), press freedom fighter and nurse for the people (multiply post, Sep 25, '08 11:18 AM)

The College Editors Guild of the Philippines, in behalf of its National Office, regional formations and chapters, all member publications and affiliate organizations nationwide and across the globe, expresses its most heartfelt condolences to the family, friends and colleagues of Rachelle Mae Palang (1986-2008).

Rachelle, or Mae-Mae to her closest friends and colleagues, was beloved to the Guild for her bubbly, tongue-in-cheek demeanor. She graced the Guild's gatherings with her easy banter and infectious smile, but was always brisk and business-like in her leadership. She has served as a valuable pillar and driving force in all of the conventions and gatherings she has attended and helped organize. To most Guilders, she was not only a colleague but a precious friend and confidante.

Shock for her untimely demise is evident in her Friendster and Multiply accounts, riddled with comments ranging from disbelief, grief, and even anger – all directed at her, as if to attest that even at the time of her death her friends and colleagues still go to her for conciliation.

Such was Mae-Mae's legacy and brand of leadership. She has always been easy to approach, a rational adviser and generous in her time and efforts.

Mae-Mae was also an outstanding student at the Velez College in Cebu City where she took up and finished her nursing degree. She became editor-in-chief of Vital Signs, the official campus publication. As campus journalist and student leader, she exemplified deep commitment to uphold press freedom, freedom of speech and students' democratic rights and welfare. She is respected by her fellow campus journalists nationwide for her wit, intelligence and sharp grasp of issues.

She was elected as Vice President for the Visayas during CEGP's 67^th National Student 

Press Convention and 33^rd Biennial Student Press Congress held in Albay, Bicol in 2005. She served her term for three consecutive years before she finally relinquished her post May of this year. The CEGP will without end be honored and grateful to have had someone as dedicated as Mae-Mae as one of its leading officers.

Mae-Mae worked hard to help re-open closed campus publications, establish student papers in universities who had none, and expose and fight campus press freedom violations as well as other forms of campus repression nationwide. She led, organized and participated in countless poetry readings, cultural nights, Writers' Trips, journalist skills workshops and protest actions and activities. Even after her stint as VP for the Visayas, she proved instrumental in gathering and collating cases of campus press freedom violations in the region for CEGP's quarterly digest.

Mae-Mae had to cut short her attendance in CEGPs' 68^th National Student Press Convention and 34^th Biennial Student Press Congress in Davao City for her scheduled nursing licensure exams in May 2008. She passed with flying colors and eventually became a registered nurse. 

Even before she left, she announced to the Guild her desire to pursue an alternative medical career, one that she would devote to the less-privileged. Mae-Mae also took and passed the National Medical Admission Test. She dreamt of becoming a doctor.

It therefore did not come as a surprise to the Guild to learn that upon achieving her nursing license Mae-Mae immediately volunteered for a three-month medical mission to the hinterlands of Negros. Mae-Mae barely finished her volunteer work in Negros when her dreams died with her.

Mae-Mae was killed by elements of the Armed Forces of the Philippines on September 18, 2008 in an alleged encounter with New People's Army rebels. Her face was barely recognizable; she was shot at point-blank range. Her feet and legs were black and bruised, signs of torture evident elsewhere in her beaten body.

Mae-Mae's untimely demise reminds the Guild all too painfully of the same fate that another CEGP alumna suffered under the hands of the AFP.

In April 2002, Benjaline 'Beng' Hernandez, former CEGP Vice-President for Mindanao and a human rights volunteer, was murdered by the military while conducting a fact-finding mission in Cotabato province. Investigations revealed that the AFP, after wounding Beng, raped and shot her at close range. The AFP later on insisted that Beng was an NPA rebel.

Beng, like Mae-Mae, was also only 22 years old when she died.

The CEGP condemns in strongest terms accusations and insinuations by the AFP that Mae-Mae was armed and a combatant. She was in Negros in her capacity as a registered 

nurse and circumstances surrounding her brutal killing should be independently investigated.

The CEGP, in this regard, welcomes initiatives by the Commission on Human Rights Regional Office to conduct an investigation on Mae-Mae's case.

The CEGP is also reviled at the AFP's gall to celebrate Mae-Mae's death by bestowing incentives and acclaim to her killers. It is an awful and terrible reminder of the state and characteristic of our security forces. They who are supposed to protect civilians are the main enemies of human rights defenders and social workers.

The CEGP also condemns in strongest terms the AFP's malicious attempts to malign the Guild's name through red-tagging and nasty insinuations. It is precisely this kind of twisted mentality that gives license to the military to repress, harass, silence and kill with impunity. 

Journalists are easily treated and branded as rebels simply because they are exposed to the ills of society.

The CEGP calls on all its member publications and fellow journalist organizations nationwide and abroad to collectively wield their pens and raise their voices to denounce Mae-Mae's killers.

The CEGP regards the likes of Beng and Mae-Mae as heroes of the present generation, young martyrs who have chosen to exchange their lives of comfort for their noble convictions.

Highest tribute to Rachelle Mae Palang!

 

Justice for Beng and Mae-Mae!

Tags: political killings, activism, military, criminals, cegp, press freedom, memoriam, manunulat

 

Panganganak ng Aklat (multiply post, Aug 11, '08 10:24 AM)

Minsan, naisulat ko sa aking Facebook account, sa status tab: Louise wants to give birth. Gusto ko lang magpatawa. Hindi naman kasi ako puwedeng manganak. Wala akong puki para sa ganyan. Kung puwede nga lang sa bibig magmula ang tao, papayag ako. Ganito ang panganganak ni Panginoong Tiki na isang anito ng mga Austronesian. (Makikita siya sa Baguio, sa ilang bahagi ng Timog Silangang Asya, at maging sa Hawaii.)

Kaso, hindi, e.

Namangha ako kay Panginoong Tiki matapos ang diskusyon sa isang klase ko sa MA. Sinabi ni Jun Cruz Reyes na guro ko sa klase na kakaibang anito si Panginoong Tiki at maiuugnay ang larawan nito sa panitikan. Kung paanong nagmula sa bibig niya ang dalawang unang tao sa mundo ay gayundin naman nagmumula sa bibig ng tao ang mga unang panitikan. Oo nga naman, ang oral na tradisyon ang isa sa mga pinakamalakas na tagapagtatag ng kultura ng isang lahi. Mula rito'y hahanapin namin ang mga impluwensiya ng panitikan ng Pilipinas mula sa iba pang bahagi ng Timog Silangang Asya. Kaya naman marami kaming kailangang basahin para sa klase.

Hilig ko ang magbasa. Walang problema sa akin ang mga libro. Natuto akong maghalukay sa mga book sale. Marami-rami na rin akong nakuhang mga libro na P25 hanggang P40 lang. Na kapag bibilhin nang bagong-bago, aabot ng P200 hanggang P500+.

May mga libro namang mahirap hanapin o kaya'y napakamahal kung bibilhin. Nagkakasya na lang ako sa pagpa-photocopy at pagpa-bind. Lalo na sa kung tawagin nila'y RLC (tama ba?) na magiging katulad na katulad nito pati iyong cover ng libro.

Sa dami ng libro ko, kailan ba ako magkakalibro? Isa ito sa mga tanong na hindi ko masagot pagkagradweyt ko. Inisip ko muna ang trabaho. Ilang buwan din akong nawawalan ng trabaho. Iniuukol ko sa pagbabasa at pagsusulat ang mga panahong iyon. Kaya marami-rami na akong naiipong mga akda. Subalit, pagdating sa editing, hindi ko na ito nagagawa. Nawawalan ako ng gana. Marahil, dahil sa bugso ng damdamin kaya ko nagawa ang isang partikular na akda kaya hindi ko na mahagilap ang damdaming iyon. O kaya'y simpleng katamaran lang.

Napagawi ako dalawang linggo lamang ang nakaraan sa isang bookstore. Gusto kong makita kung kailan ang sale nila para mabili ko ang mga gusto kong libro tulad ng mga aklat ni Neruda at ilang graphic novels. Kaso, hindi pa sale. Tiningnan ko ang sa Filipiniana section kung ano ang bago. May ilang bagong libro ang mga datihan nang manunulat.

Subalit, mas ikinagugulat ko ang mga bagong libro ng mga bagong manunulat. Ilan sa kanila ang mas bata pa sa akin pero heto't may mga aklat nang ipinagmamalaki. Huwag nang pag-usapan kung pangit o maganda ang kanilang mga isinulat. Basta't may naipanganak na aklat, puwede nang makipagsabayan sa matatandang manunulat.

Napaisip tuloy ako kung kaya ko bang maglabas ng sarili kong libro. May pangako kasi ako sa sarili ko na dapat sa ika-25 taon ko sa mundo, may libro na ako. Iniurong ko ng isang taon dahil hindi ko natupad, lalo na't hindi ako nakasali sa Centennial Literary Prize ng aking alma mater ngayong taon. Naalala ko ang inihayag ng yumaong Rene Villanueva sa 2006 Pilar Madrigal First Book Awards: "Mahirap ipinganak ang isang libro lalo na kung hilaw ang mga materyal na nakapaloob dito."

Hay. Disiplina sa pagsulat. Naalala ko ang minsang sinabi sa amin ni Koyang Jess Santiago, "kung mahal mo ang pagsusulat, handa ka dapat magutom." Mas nagugutom ako sa disiplina. Sana'y datnan ako ng sarili kong tiyaga upang makita ko na ang sarili kong aklat. Na ako ang may-akda.

Tags: pagsusulat, panitikan, aklat, may-akda, manunulat

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/7

12 CommentsChronological   Reverse   Threaded

delete reply 23stitches wrote on Aug 11, '08 Definitely the best blog on this Monday morning. Thanks.

edit delete reply lvbamante wrote on Aug 11, '08 23stitches said Definitely the best blog on this Monday morning. Thanks. salamat po. :)

delete reply dvyn wrote on Aug 12, '08 "Marahil, dahil sa bugso ng damdamin kaya ko nagawa ang isang partikular na akda kaya hindi ko na mahagilap ang damdaming iyon." ^doon naman talaga nagmumula ang unang linya sa bawat akda. Pero yun nga, disiplina pa rin ang pinakamahalaga. Hayaan mo kukulitin kita. Kulitin mo rin ako. Haha! ;)

delete reply istillbelieve wrote on Aug 13, '08 Hay...sa discipline part...buti ka nga nakakapanood pa ng DVD eh! ;p

edit delete reply lvbamante wrote on Aug 13, '08 istillbelieve said Hay...sa discipline part...buti ka nga nakakapanood pa ng DVD eh! ;p hehe.

Comment deleted at the request of the author.

delete reply istillbelieve wrote on Aug 14, '08 why would I delete my comment?

edit delete reply lvbamante wrote on Aug 15, '08 ngek. wala akong sinabing ganyan.

delete reply istillbelieve wrote on Aug 15, '08 suri...

delete reply istillbelieve wrote on Aug 15, '08 lvbamante said ngek. wala akong sinabing ganyan. sori...