"O mga Salbaheng Bata ng Gaza" ni Khaled Juma

 

O mga salbaheng bata ng Gaza
ni Khaled Juma

O mga salbaheng bata ng Gaza.
Kayong panay-panay mang-inis sa akin,
nagsisigawan pa kayo sa ibaba ng bintana ko.
Kayong tuwing umaga’y
nagtatakbuhan at nanggugulo.
Kayong binasag ang plorera ko
at tinakbo pa ang tanging bulaklak sa balkonahe.
Bumalik kayo,
at magsigawan hanggang gusto ninyo
at basagin ang lahat ng pasô.
Nakawin ang mga bulaklak.
Bumalik kayo.
Bumalik lamang kayo...

2014

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
5 Hulyo 2025

"𝐀𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐧𝐚𝐬𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐧𝐚 𝐁𝐢𝐭𝐮𝐢𝐧" ni 𝑃𝑎𝑟𝑛𝑖𝑎 𝐴𝑏𝑏𝑎𝑠𝑖*

𝐀𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐧𝐚𝐬𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐧𝐚 𝐁𝐢𝐭𝐮𝐢𝐧
𝑃𝑎𝑟𝑛𝑖𝑎 𝐴𝑏𝑏𝑎𝑠𝑖*

nanangis ako para sa atin,
sa iyo
at sa akin.

hinipan mo
ang mga bituin, ang aking mga luha.

sa iyong daigdig
ang laya ng liwanag.
sa akin,
ang habulan ng mga anino.

ikaw at ako ay darating sa dulo,
saanman.
ang pinakamarikit na tula
ay tahimik na papanaw.

magsisimula ka,
saanman,
upang itangis
ang bulong ng buhay.

ngunit ako'y magwawakas,
ako'y mauupos.
ako ang magiging pinaslang na bituin na iyon
sa iyong langit,
tulad ng usok.

* 𝑆𝑖 𝑷𝒂𝒓𝒏𝒊𝒂 𝑨𝒃𝒃𝒂𝒔𝒊 (2002-2025) 𝑎𝑦 𝑚𝑎𝑘𝑎𝑡𝑎𝑛𝑔 𝐼𝑟𝑎𝑛𝑖𝑎𝑛. 𝑃𝑖𝑛𝑎𝑠𝑙𝑎𝑛𝑔 𝑠𝑖𝑦𝑎 𝑎𝑡 𝑘𝑎𝑛𝑦𝑎𝑛𝑔 𝑝𝑎𝑚𝑖𝑙𝑦𝑎 𝑠𝑎 𝑖𝑠𝑎𝑛𝑔 𝑎𝑖𝑟𝑠𝑡𝑟𝑖𝑘𝑒 𝑛𝑔 𝑚𝑔𝑎 𝑝𝑢𝑤𝑒𝑟𝑠𝑎𝑛𝑔 𝐼𝑠𝑟𝑎𝑒𝑙 𝑠𝑎 𝑆𝑎𝑡𝑡𝑎𝑟𝑘ℎ𝑎𝑛, 𝑇𝑒ℎ𝑟𝑎𝑛.

Salin sa Ingles ni Ghazal Mosadeq
Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante (20 Hunyo 2025)

Mga larawan mulang CODEPINK:  Women For Peace

mulang "Tula para sa Lupa" ni Mahmoud Darwish

 

Ang makatang Palestino na si Mahmoud Darwish (1941-2008). Larawan mula sa https://www.dailysabah.com/arts/portrait/mahmoud-darwish-poet-of-palestinian-resistance

mulang Tula para sa Lupa
Mahmoud Darwish
 
Ako ang saksi sa masaker
Ako ang biktima ng mapa
Ako ang anak ng malinaw na talumpati
Nakita kong lumipad ang mga bato
Nakita kong naging sandata ang mga patak ng hamog
Nang marahas nilang ikandado ang pinto ng aking puso
Nang itindig nila ang mga barikada
Nang ipatupad nila ang kárpiyó sa aking loob
Naging eskinita ang aking puso
Naging dampa ang aking mga tadyang
Ngunit namumúko ang mga karnesyon
Ang mga karnesyon ay namumúko
 
 
 
 
28 Abril 2024
Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
batay sa saling Ingles nina Sarah Maguire kasama si Sabry Hafez mulang Arabe

"Ating mga Martir" ni Alice Walker

Larawan mula sa https://ffrf.org/ftod-cr/item/14196-alice-walker

Ating mga Martir

ni Alice Walker

Kapag ang taumbayan
ay nagwagi
maliit man
o malaki
di ka ba nagtataka
kung nasaan kaya
ang mga martir?
Silang inalay
ang sarili
upang mabuhay
ang isang bagay na walang nakaaalam
bagaman higit na matimbang
kaysa kanilang dugo.
Nais kong isiping
umaaligid sila sa itaas natin
saanmang nagtitipon tayo
upang manangis at magalak;
ngumiti at humalakhak,
katunaya’y umaapir pa nga
sa tuwa.
Natuyo na’ng kanilang dugo
at naging mga talulot ng rosas.
Hindi lamang luha 
ang dumadaloy sa iyong pisngi
kundi ang mga ito.
Hindi nanghihinayang ang mga martir
sa kanilang mga ginampanan 
nang gampanan ang mga ito.
Kahanga-hanga ring
hindi sila sumimangot.
Napakamahiwagang
nananatili silang
sa itaas natin
katabi natin
nasasaatin;
paanong naging mga sinag sila
ng bukang-liwayway
at maipagmamalaki.

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

26 Pebrero 2022

Para sa orihinal sa Ingles: https://alicewalkersgarden.com/2011/02/our-martyrs/ 

"Isang Hiwaga" ni Wendy Cope

Larawan mula sa https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1335591885l/13624889.jpg

 

Larawan ni Wendy Cope. Mula sa https://i.guim.co.uk/img/static/sys-images/Guardian/Pix/pictures/2014/11/11/1415711497882/b6c708f0-06ca-4148-865e-d561e17a398b-2060x1236.jpeg?width=1200&height=630&quality=85&auto=format&fit=crop&overlay-align=bottom%2Cleft&overlay-width=100p&overlay-base64=L2ltZy9zdGF0aWMvb3ZlcmxheXMvdGctZGVmYXVsdC5wbmc&s=12734368d22e0b7987640b0f4f969370

Isang Hiwaga
ni Wendy Cope

Sabi ng mga tao, ‘Ano’ng mga ginagawa mo ngayon? Ano’ng mga

            pinagkakaabalahan mo?’

Napaisip ako bigla.

Kiniliti ako ng tanong. Ano ngang mga ginagawa ko
            ngayon?
Kakatwang hindi ko nababatid.

Ngayon naman, siyang tunay, ginagawa ko ang tulang ito,
Ilang taludtod na lang ang idudugtong ko.

Ngunit bukas may magtatanong uli, ‘Ano’ng mga ginagawa

            mo ngayon? Ano’ng mga pinagkakaabalahan mo?’

At di ko pa rin ang alam ang sagot.

 

Salin ni Louise Vincent B. Amante

Cope, Wendy. “A Mystery.” If I Don’t Know, Faber & Faber, 2001, p. 24.

"Sumunod sa batas, kahit ito'y mali o ikaw" ni Fernando Pessoa (a.k.a. Ricardo Reis)

Larawan galing sa iStock by Getty Images. Link ng larawan: <https://media.istockphoto.com/vectors/cage-inside-the-head-that-imprisons-the-ego-vector-id1278821859?k=6&m=1278821859&s=612x612&w=0&h=uQvsYBGdyoaDEbWpVKuoBtYVoGKmoM0EgFqeaJn3QCQ=>

Sumunod sa batas, kahit ito'y mali o ikaw
ni Fernando Pessoa (a.k.a. Ricardo Reis)

Sumunod sa batas, kahit ito'y mali o ikaw.
Maliit ang magagawa ng tao labas sa kanyang sarili.
Hamo na ang kawalang-katarungan.
Ang di mo mababago'y magbabago rin.

Ang kaharian mo'y ang binigay sa iyong isip,
At dito'y alipin ka ng Kapalaran at mga Diyos.
Nakapaghahari ang isip sa hangganang
Kusa ng iyong pakikiwari.

Kahit sakop doon, maipagyayabang mo pa rin
Sa iyong mga mananakop: Tadhana at mga dakilang diyos.
Hindi ka dalawang ulit na nadaig
Ng pagkatalo at pagkamedyano.

Kaya batid ko na. At ang minadaling hustisya
Na sinusubok nating ipang-ampat
Ay aking itinatakwil, tulad ng nangingialam
Na alipin, sa aking isip.

Paano ako, na hindi pinamumunuan ang sarili,
Na mamumuno o magpapasiya sa magaganap
Sa aking isip at katawan
Na isa lamang ngunit maliit na bahagi?

Hayaang kasapata'y sumapat sa akin at iba pa'y umikot
Sa nakatadhanang orbita, gaya ng pinagagalaw ng mga diyos:
Mga araw, mga gitna,
Mga alipin ng malawak na patuloy na pagbabago.

29 Enero 1921

*Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

Mula sa:

Pessoa, Fernando. Fernando Pessoa & Co.: Selected Poems. Edited and translated from the Portuguese by Richard Zenith. New York: Grove Press, 1998.

"Tugma" ni Robert Pinsky

Tugma
Robert Pinsky

Hangin ay instrumento ng dila,
Ang dila'y kagamitan
Ng katawan, ang katawan
Ay instrumento ng kaluluwa,
Ang kaluluwa'y nilalang ng hangin.

Daluyan ang ibon ng kanyang awit.
Ang awit ay daigdig, isang sisidlan
Tulad ng kuwarto ng otel, handa
Sa ating mga panauhing magmamana
Roon ng sisidlan ng panahon.

Sa Cornell box, kasama
Ng efímera bilang sangkap,
Ang mëkhing na ibon–isang pag-aaral
Ng dagling dung-aw, ang gaya-gayang
Sining, patay sa sulok ng kanyang daigdig.

Ang silid isang saknong tuntungan
Sa hagdang-hibla
Inakyatan ng mga mabuway
Isinilid na mga tinig na nakikisuno
Bawat isa'y bumibigkas Narito rin ako–

Sa isang silid, isang tugma, isang awit.
Sa mga kahon, sa mga aklat: bawat sangkap
Isang kagamitan, ang katawan
Pinipilit na gagarin
Ang kaluluwa, nilalang ng hangin.

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

mëkhing - (Ibaloi) pinatuyong katawan ng patay, mummy sa Ingles
dung-aw - (Iluko) awit papuri sa isang yumao

Mula sa: Pinsky, Robert. "Rhyme" from Gulf Music. Farrar, Straus and Giroux, 2007. p. 49-50.

"Nagbabago ang Lahat" ni Bertolt Brecht

Larawan mula sa https://chaszak.files.wordpress.com/2013/10/bertolt_brecht.jpg

Nagbabago ang Lahat*
Bertolt Brecht

Nagbabago ang lahat. Makapagsisimula
Kang muli sa huli mong hininga.
Ngunit ang nangyari ay nangyari na. At ang tubig
Na ibinuhos mo sa alak ay hindi na
Masasala.

Ang nangyari ay nangyari na. Ang tubig
Na ibinuhos mo sa alak ay hindi na
Masasala, ngunit
Nagbabago ang lahat. Makapagsisimula
Kang muli sa huli mong hininga.

*Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
Marso 23, 2021

Mula sa:

Brecht, Bertolt. Poetry and Prose. Edited by Reinhold Grimm with collaboration of Caroline Molina y Vedia. New York: Continuum, 2003. 124.

"Mga Akala" ni Mourid Barghouti

Larawan mula sa "Leading Palestinian poet Mourid Barghouti dies aged 77" ni  Mustafa Abu Sneineh - https://www.middleeasteye.net/news/leading-palestinian-poet-mourid-barghouti-dies-aged-77

Larawan mula sa facebook post ni Mahtab Alam - https://www.facebook.com/photo?fbid=10159188425136719&set=a.10151580773336719

Mga Akala
ni Mourid Barghouti

Nakaupo ang isang makata sa kapihan, sumusulat.
Isang lola
ang nag-akalang sumusulat siya sa kanyang ina,
isang dalaga
ang nag-akalang sumusulat siya sa kanyang kasintahan,
isang bata
ang nag-akalang siya'y gumuguhit,
isang negosyante
ang nag-akalang siya'y nagbubuo ng kontrata,
isang turista
ang nag-akalang siya'y sumusulat sa postkard,
isang empleyado
ang nag-akalang sinusuma niya ang mga pagkakautang.
Isang tiktik na pulis
ang lumapit, dahan-dahan, sa kanya.

Salin ni Louise Vincent B. Amante
17 Pebrero 2021

"Awit ng Umaga" ni Sylvia Plath

Si Sylvia Plath kasama ang kanyang mga anak na sina Frieda at Nicholas. 
Larawan mula sa https://www.thetimes.co.uk/imageserver/image/methode%2Ftimes%2Fprod%2Fweb%2Fbin%2F51220390-2c60-11e8-b7e0-bf91416644a6.jpg?crop=768%2C432%2C0%2C40&resize=685 

Awit ng Umaga
ni Sylvia Plath

Pinaiinog ka ng pag-ibig tulad ng isang mataba, gintong relo.
Hinampas ng komadrona ang iyong mga talampakan, at ang kalbo mong iyak
Ay dumikit sa lahat ng elemento.

Umaalingawngaw ating mga tinig, isinisigaw ang iyong pagdating. Bagong estatwa.
Sa isang kaylamig na museo, kahubdan mo’y
Anino sa ating kaligtasan. Tila tayo mga pader sa pagkakatindig.

Hindi ako ang iyong ina
Higit pa sa ulap na parang salamin sa pag-aninag sa sariling pag-usad
Sa tulak ng kamay ng hangin.

Buong gabi ang mariposa mong hininga
Ay sumasayaw sa mga kalimbahing rosas. Gumising ako para makinig:
Nasa tainga ko ang wika ng isang malayong dagat.

Isang uha, natumba ako sa kama, mabigat ang gatas at mabulaklak
Sa aking Victorian nightgown.
Sinlinis ng nakabuka mong bibig ang sa pusa. Ang kuwadrong bintana’y

Namumuti at nilulunok ang mga naghihingalong bituin nito. At sinusubok mo ngayon
Ang ilan mong kalatas;
Ang malilinaw na patinig ay umalagwang tulad ng mga lobo.

26 Hulyo 2018
Salin ni Louise Vincent B. Amante


Mula sa:

Plath, Sylvia. The Collected Poems. Introduction and edited by Ted Hughes. New York: Harper Perennial, 1992. 156-157.

"Iniwan akong mag-isa sa daigdig" ni Fernando Pessoa (aka Ricardo Reis)

Larawan mula sa https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSBUmOg-FdiSQUBf332mgMuAuU_D40vJdSj7jC6HNjCUosZ5rAG2g

Iniwan akong mag-isa sa daigdig

Fernando Pessoa (aka Ricardo Reis)

Iniwan akong mag-isa sa daigdig

    Ng mga nagtatadhanang Diyos.

Walang saysay makipagtalo: anuman ang kanilang kaloob

    Walang tanong-tanong kong tinatanggap.

Tulad ng yumuyukong palay, inaangat

    Ang ulo kapag huminto na ang hangin sa pag-ihip.

19 Nov 1930

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

28 Hunyo 2018

Mula sa:

Pessoa, Fernando. Fernando Pessoa & Co.: Selected Poems. Edited and translated from the Portuguese by Richard Zenith. New York: Grove Press, 1998. p. 134.

"Palaisipan" ni Octavio Paz

Larawan mula sa https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTC2fWSbOT5JkGFfHPFKiUVhSm2jNRp2a9FrojdHS4ecOYlFz_9

Palaisipan
ni Octavio Paz

Isinilang tayo mula sa isang tanong,
bawat kilos natin
ay isang tanong,
ang ating mga taon ay gubat ng mga tanong,
ikaw ay isang tanong at gayundin ako,
ang Diyos ay kamay na di napapagod kumatha
ng mga uniberso sa anyo ng mga tanong.

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
11 Hunyo 2018

From:
Paz, Octavio and Marie Jose Paz. "Enigma" in Figures and Figurations. New York: New Directions Publishing Corp., 1999, p.14, 35.

"Tula Laban sa Mayaman" ni Robert Bly

Larawan mula sa https://www.horsetown.com/images/D/Bailey%20Red.png

Tula Laban sa Mayaman 
Robert Bly

Bawat araw na ako’y nabubuhay, bawat araw bumabangon
Ang dagat ng liwanag, tila nakikita ko
Ang luha sa loob ng bato
Na para bang namamalas ng aking mata ang ilalim ng daigdig.
Hindi naririnig
Ng mayamang lalaki suot ang kanyang pulang sombrero
Ang pananangis sa mga pueblo ng liryo, 
O ang maiitim na luha sa loob ng barong-barong ng mais.
Bumabangon bawat araw ang dagat ng liwanag
Naririnig ko ang tahimik, malungkot na yabag ng malulumbay na sandatahan,
Na bawat kasapi’y nananangis, at ang nahahapis
Na dalangin ng mga bato.
Yumukod ang mga bato sa pagdaan ng malulumbay na sandatahan.

- Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante 

From:

Bly, Robert. Silence in the Snowy Fields. Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press, 1962. p 27.

"Ang Mabutong Tadyang ni Adan" ni Jewel Kilcher

A detail from Michaelangelo's paintings in the Sistine Chapel in Rome, Italy. Photo from http://www.fineartprintsondemand.com/artists/michelangelo/creation_of_eve-400.jpg

Ang Mabutong Tadyang ni Adan
Jewel Kilcher

Nilisan ko ang mabutong tadyang ni Adan
para sa bunga
ng aking
sariling kagustuhan

Nakadagan ang samyo niyon
sa aking laman
ang aking pagkawala
ay tinik
sa kanyang tagiliran

Ngunit ngayon ang tiyan ko’y
hungkag at kumikirot
               nangungulila sa punla
               nangungulila sa mga halik
subalit sa labas pumaswit ang daan

at natagpuan ko ang sarili
na isinisilid ang pagiging babae
sa isang lumang bag na gawa sa balat

dahan-dahang humahakbang ang pag-ibig
palayo sa pinto

Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

From:
Kilcher, Jewel. A Night Without Armor. NY: HarperEntertainment, 1999, p 2.

"Pagbalik ng Tagsibol" ni Fernando Pessoa

Pagbalik ng Tagsibol

Fernando Pessoa (aka Alberto Caeiro)

 

Pagbalik ng Tagsibol
Marahil nilisan ko na itong daigdig.
Ngayon, gusto kong isiping tao si Tagsibol
Upang maharaya kong tumatangis siya para sa akin
Nang makita niyang wala na ang kanyang tanging kaibigan.
Ngunit ni hindi bagay ang Tagsibol:
Isa lamang itong paraan ng pagsasalita.
Maski ang mga bulaklak o mga luntiang dahon ay hindi bumabalik.
May mga bagong bulaklak, bagong luntiang dahon.
May mga bagong maaliwalas na araw.
Walang bumabalik, walang umuulit, dahil ang lahat ay tunay.

7 Nob 1915

-    Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
22 Peb 2017 

From:

Pessoa, Fernando. Fernando Pessoa & Co.: Selected Poems. Edited and translated from the Portuguese by Richard Zenith. New York: Grove Press, 1998. p 76.

"Umaga" ni Arthur Rimbaud

Larawan mula sa https://i.ytimg.com/vi/wuLKvcn-c7A/maxresdefault.jpg

Umaga 
Arthur Rimbaud 

             Noong unang panahon, hindi kalugod-lugod, kaygiting, kahanga-hanga, karapat-dapat itala sa mga gintong dahon ang aking pagkabata-anong palad! Anong krimen o pagkakamali ang nagpaparusa sa akin at nagpapahina sa akin ngayon? Sa inyong mga naniniwalang lumuluha ng hapis ang mga hayop, na nagdurusa ang mga maysakit, na binabangungot ang mga patay, subukin ninyong ipaliwanag ang aking pagbagsak, at ang aking paghimbing. Hindi ko na lubusang maipaliwanag ang aking sarili higit sa isang pulubing bumibigkas ng Ama Namin at Aba Ginoong Maria. Hindi na ako makapagsalita! 

            At, ngayon, naniniwala akong nabigkas ko na ang aking impiyerno. Tunay ngang impiyerno; tunay na tunay, na ang anak ng tao ang nagbukas sa mga pinto niyon. 

            Mula sa katulad na disyerto, sa gabi ring iyon, walang hanggang nakatitig ang mga pagal kong mata-sa bituing pilak, ngunit hindi nito pinakikilos ang mga Hari ng buhay, ang tatlong mago-puso, kaluluwa, diwa. Kailan, higit sa mga bundok at ilog, natin yayakapin ang pagsilang ng mga bagong pagpupunyagi, bagong karunungan, ang paglisan ng mga tirano at demonyo, ang wakas ng mga pamahiin, at maging mga unang sasamba sa Pasko sa buong mundo! 

            Ang awit ng langit, ang pag-unlad ng mga bayan! Mga alipin, huwag sumpain ang buhay na ito.

- Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

From:

Rimbaud, Arthur. Rimbaud Complete Volume 1: Poetry and Prose. Trans. by Wyatt Mason. New York: Modern Library, 2002. p 218.