Kalatas kay Edita

“With Malacanang’s tough branding of human rights violations as leftist propaganda, are the authorities now saying that I will never see my son again?”

-          Edita Burgos, ina ni Jonas Burgos na ngayo’y desaparecido

Edita,

Sa mga tulad mong lahat ng gabi’y hindi oras

ng pagtulog muli lang masilayan ang pagpasok

ng nawalay na anak o asawa sa pinto ng inyong bahay

ako’y nakikisimpatiya.

Pitong tag-araw na ngayon,

                        alam kong hindi ka nagkukulang

                        sa pagbibilang,

nang dukutin ng mga anino

ang iyong anak na si Jonas*.

Hanggang ngayo’y di pa siya niluluwa

ng doblekarang balyena

o kaya’y ilitaw ng mga maligno.

Tulad mo,

mabigat ang aking mga hakbang

noon na tinutunton kung saan maaaring

naroroon ang aking kabiyak.

Hangad niya lamang noo’y

mabuo ang mga basag na tiwala,

tipunin ang mga pira-pirasong paninindigan

upang lahat ng naghihimagsik

ay sama-sama muling tuntunín ang daan

tungong kalayaan.

Ngunit ibinintang sa kanya

ang pagiging upahan ng mga Frayle

para isubo sa hurno ng Himagsikan

            itong ating Inangbayan.

At inutos daw niyang kitlin ang buhay ni Heneral Miong

at nais niyang maging Hari ng Bayang Katagalugan…

A, lugod ng aking buhay!

Ngiti ng aking lungkot!

Lagi ko siyang panaginip, Edita:

Ang paglipat-lipat namin ng matutuluyan,

Ang pagtatago namin sa mga gubat,

Ang pag-aaruga ko sa kanya sa kulungan,

Ang salitaan naming walang humpay

            na lahat ng ito’y pagsubok lamang.

Kaytamis ng kanyang bilin, “Magtiis ka, sinta.”

Nang pawalan ako ng mga dumakip sa amin sa Limbon,

nakasalubong ko ang mga kumuha

sa kanya at sa kapatid niyang si Procopio.

Iniwan daw silang dalawa sa Bundok Tala.

Ngunit bakit dala ninyo ang kanilang mga damit?

Ibinilin daw na ipagkaloob sa akin ang mga baro,

ang gamot, at ang kumot.

Ay! Edita, ang aking pinakamamahal na Lakan!

Dagli ako’t humahangos papunta sa kanya.

Tumatangis ako’t halos itaob ang Bundok Tala

at maging ang kalapit na Bundok Buntis,

makita lamang ang kanyang bangkay.

Hindi ko alintana

ang mahigit isang buwang

pagparoo’t parito

at halos walang makain

sa buong maghapon at magdamag

muli lamang siyang mayakap.

Edita, takot silang mga kaaway ng Supremo

na maglaho ang kinang

ng kanilang baston at mga karwahe.

Kaysakit isipin na makalipas

ang ilanpung taon mula noon,

mas kumikinang na ang kanilang mga mata

sa kalansing ng mga barya’t

salamangka ng mga lagda.

 

Kaya hindi ko masisisi na ang iyong si Jonas

ay tinuring na mapanganib

dahil sinasaling niya ang sugat

na malaon nang nagnanaknak

sa puso’t isip ng mga kapuspalad.

Edita, nawa’y magtagpo kayong muli

ni Jonas,

sa lalong madali.

Muli mo siyang mayakap at mahagkan.

At sa sandaling iyon,

maturol nawa ng susunod na salinlahi

na walang lihim

            na di mabubunyag

kailanman

sa alaala ng ating kasaysayan.

Sumasaiyo,

Lakambini

*Abril 28, 2007 nang dukutin si Jonas Burgos sa Ever Gotesco-Commonwealth ng pinaghihinalaang mga militar. Sumisigaw si Jonas na “Aktibista lamang ako!” habang pilit na isinasakay siya sa isang maroon na Toyota Revo. Mula noon, hindi pa nakikita si Jonas ng kanyang inang si Edita Burgos.

Tungkol kay William Henry Scott at sarili kong paniniwala

Gusto ko itong si William Henry Scott dahil sa may mga nilansag siyang mito tungkol sa kasaysayan ng Pilipinas.

Pero itong sipi mula sa artikulo niyang "The myth of the cultural minorities" ang nagpatibay sa aking paniniwala sa kanyang mga pahayag:

"When the Americans usurped the Spanish colony and discovered this dichotomy, they were a little embarrassed about words like conquered and unconquered because of the rhetoric of their democratic Constitution. They preferred to think that imperialist imbalances were created not by aggression but by natural scientific order. They therefore quickly produced an explanation for Filipino variations which was not very different from that old creation myth about dark races having been left in the oven too long, and others having been taken out at just the right time.

"The American creation myth was called the Wave Migration Theory.

"According to this Theory, the Philippine archipelago was peopled by a series of waves of migrants, each of which was superior to the one that preceded it. First came the pygmies--short, black, and primitive--in other words, as unlike Governor Taft as possible. Then came a wave of slightly taller, lighter, and more advanced people who drove the earlier ones into the hills by their natural superiority. And so on, wave after wave, until the last best migration of all--those whose descendants were so advanced they could appreciate the advantages of submitting to American rule."

Samakatwid, produkto ng imperyalismo ang teoryang ito. Kaya dapat nang huwag ilagay sa mga aklat pampaaralan ang tungkol sa teoryang ito. (May nakita pa akong mga aklat na nagpapakalat ng Wave Migration Theory nitong Hunyo 2013.)

Down with imperialism! :-)

Sahid (multiply post, Dec 29, '09 5:40 PM)

I.
Sa araw na ito, isisilang ang aming pag-asa.
Pinili naming tahakin ang daang
tutungo sa hatid na liwanag
ng demokrasya.

Kapangyarihan ng mamamayan
ang magpapasya.
Kaya sa araw na ito, pinili naming
lakbayin ang daang hatid
ay isang pangako ng kariwasaan
dito sa isang bahagi ng Lupang Pangako.

Batid naming bako-bako ang landas
patungo sa kaliwanagan.
Subalit, pinakamainam ang sumuong
at magpatuloy
upang makilatis
ang lahat ng hadlang
at sagabal sa daanan.

Pangarap naming magwakas
ang paghahari-harian
ng Shaitan
sa aming bayan.
At sa pangarap na ito, matatag
kaming bumabagtas
sa landas na itong tumutunton
sa mithing paraluman.

II.
Aba, aya, sayang bapa!

Lampas sa bilang ng mga daliri
ang humarang sa aming
kampon ng Shaitan.
Kaliluhan ang sa kanila’y bumubuhay
Kasamaan ang sa kanila’y gumagabay.
Hindi na yata namin
mararating ang mithing pangako
ng demokrasya.

Sa bayang ito’y
batas
ang bala
at pera.

Aba, aya, sayang bapa!

Pinababa kaming lahat:
bata, matanda, babae, lalaki,
abogado, dyarista, brodkaster.

At sa harap namin:
Ang Shaitan.

Tangan niya ang sandata
ng kanyang paghahari-harian.

O taksil na pita sa yama’t mataas!

Wala siyang awa.
Siya ang Shaitan.
Humalakhak siya
Habang isa-isa kaming pinapaslang
ng kanyang mga kampon.
Wala na kaming hininga’y
niratrat pa rin niya kami
ng kanyang kasiyahan.
Wala siyang awa.
Siya ang Shaitan.

Aba, aya, sayang bapa!
Sa bayang ito’y
batas
ang bala
at pera.

III.
O Bathala,
Panginoong Al’lah!
Puso mo’y nahambal ng aming panaghoy.
Sinong di makatatarok
ng aming hinagpis
habang pinapaslang ng Shaitan?

O Bathala,
Panginoong Al’lah!
Dinggin mo’ng aming sari-saring daing.
Bagaman sinipsip ng lupa
ang aming mga dugo,
matingkad ang aming hangad na katarungan.

O Bathala,
Panginoong Al’lah!
Sa araw ng paghuhukom,
Hayaan kaming mga ibinuwal ng Shaitan
ang unang magpataw
ng parusa.




12/29/2009

Sahid – sa Islam, martir
Shaitan – ditto, Satanas

*ilang linya ng tula ay hinango sa Mahal na Pasion ni Fray Aquino de Belen, Florante at Laura ni Balagtas, at “Sagot nang España…” ni Plaridel.

Tags: literature, elections, tula, maguindanao massacre, kasaysayan, alaala, political killings, poetry, panitikan

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/47

A Factual Error on "Bayan Ko" (multiply post, Aug 6, '09 2:20 PM)

The Philippine Star's August 4 issue had its banner story with the title "Yellow Confetti, Laban signs back" in which a paragraph read: The crowd then sang “Bayan Ko,” which was first heard during the 1986 EDSA People Power uprising. (emphasis mine)

A factual error at its finest, indeed. The news writer and the news editor did not bother to verify if the song was really first sang during that time.

If I remember it right, the song "Bayan Ko" was written by Jose Corazon de Jesus (Huseng Batute) and put into music by Constancio de Guzman. And these two witnessed and fought the American occupation of the Philippines. Therefore, the song is a protest about the prevailing situation of the country then. And this was first sang by the late Honorata dela Rama, the 1989 National Artist for Film and Theater, in anti-imperialist rallies, balagtasans, and opera houses. She was considered the best voice you'll hear then.

Here is the lyrics:

Ang bayan kong Pilipinas
Lupain ng ginto't bulaklak
Pag-ibig ang sa kanyang palad
Nag-alay ng ganda't dilag.
At sa kanyang yumi at ganda
Dayuhan ay nahalina
Bayan ko, binihag ka
Nasadlak sa dusa.

Ibon mang may layang lumipad
Kulungin mo at umiiyak
Bayan pa kayang sakdal dilag
Ang di magnasang makaalpas!
Pilipinas kong minumutya
Pugad ng luha ko't dalita
Aking adhika,
Makita kang sakdal laya!

We all know that the song became an anthem of the anti-Marcos movement. And there's no problem with that. Because the song emphasizes that freedom is what we all aspire as a nation. During the 1970s, Freddie Aguilar recorded the song as pakikiisa to the people during that time. As an artist, he knows what the country needs then. In Edsa 1, the people had spoken and acted. And the dictator was toppled as a result. If Huseng Batute meant it right, bayan means "the people" as in his Bayan pa kayang sakdal dilag/ Ang di magnasang makaalpas. Meaning, it is the people who will act for their freedom. They are their own messiah.

Edsa 1 was the people's uprising. Edsa is the people. The people is Bayan Ko.

Tags: cory aquino, activism, revolution, edsa, freedom, huseng batute, kasaysayan, bayan ko, constancio de guzman

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/36

8 CommentsChronological   Reverse   Threaded

delete reply istillbelieve wrote on Aug 6, '09 Kaya pala nagtagal sa Internet ang prinsipe... ;p

delete reply karlc wrote on Aug 7, '09 korek, diba tinuturo yan sa grade school? hmmm

edit delete reply lvbamante wrote on Aug 7, '09 karlc said korek, diba tinuturo yan sa grade school? hmmm hindi yata. ang nasa utak ko noong elementari ay EDSA theme ito. high school ko naman nalaman na luma na pala itong "Bayan Ko." sa kolehiyo ko nalaman na kinakanta na pala ito noon pa. ewan ko lang ngayon.

delete reply reuelmolinaaguila wrote on Aug 7, '09 Mainam na punto... pwede kang mag-respond on line sa dyaryong yan.... may mekanismo sila sa pag-correct ng datos.

edit delete reply lvbamante wrote on Aug 7, '09 nakapagpadala na po ako kanina lang. maraming salamat.

delete reply kenikenken99 wrote on Aug 7, '09 shet.. error nga. buti hindi sinabing orig yun ni ka freddie. hehehe

delete reply kenikenken99 wrote on Aug 7, '09 lvbamante said In Edsa 1, the people had spoken and acted. And the dictator was toppled as a result. If Huseng Batute meant it right, bayan means "the people" as in his Bayan pa kayang sakdal dilag/ Ang di magnasang makaalpas. Meaning, it is the people who will act for their freedom. They are their own messiah. Edsa 1 was the people's uprising. Edsa is the people. The people is Bayan Ko. yeah! :p

delete reply marchofthepigs wrote on Aug 8, '09 Hahahaha! ang bobo. XD

Cory, Dilaw at Iba Pang Paglisan (multiply post, Aug 6, '09 11:48 AM)

ni Rolando B. Tolentino

PUBLISHED ON August 2, 2009 AT 1:47 PM
http://www.bulatlat.com/main/2009/08/02/cory-dilaw-at-iba-pang-paglisan/3/


Nabuhay akong nagkaroon ng politikal na kamulatan sa kasagsagan ng diktaduryang Marcos. At bahagi ng kamulatang ito, ang pag-challenge ni Cory Aquino sa diktadurya. Bago siya pumasok sa asasinasyon ng kanyang asawang si Ninoy, isinumpa raw ang henerasyon namin—“ang martial law babies”—na ang tangi naming pangulong makikilala ay si Marcos, at matapos, si Imelda.

Matingkad ang alaala ni Cory dahil tunay itong masigasig sa anti-diktaduryang pakikibaka. Ilang beses ko itong nakitang magsalita sa De La Salle, at mga rali sa Ayala. Halos abot-kamay lamang sa mga pagkakataong ito dahil tunay naman ang simpatya ng karamihan ay sa balong umako ng pakikipaglaban ng kanyang asawang politiko. Hindi pa siya politiko noong mga panahon ito, at maningning ang sinseridad niya sa adhikaing pagbabago.

At dilaw ang kanyang kulay, na pakutya ni Imelda ay nagpapaalaala raw sa kanya ng jaundice, o ang paninilaw ng balat at mata. Sa pananaw ng Marcoses, si Cory ay isang sakit na mawawala rin. Pero nagkamali sila dahil kumapit ang mga tao kay Cory bilang representatibong figura ng pagbabago sa pamunuan at sistema. Ito ang panahon na daan-daang libo ang mga tao kapag nagpatawag ng rali sa
Liwasang Bonifacio.

Umuulan ng yellow confetti (putol-putol na pahina ng Yellow Pages lang naman, na isa ring pagkadismaya sa kawalan ng kalidad ng serbisyo ng PLDT, ang may monopolyo sa linya ng telepono) sa Ayala Avenue. Pati ang rali ng YS (youth and students) ay dinudumog. May atraksyon na lumabas sa kalye, hindi nakakasapat ang kaalamang itinuturo sa eskwelahan, at ang tunay na pag-aaral ay nasa labas ng klasrum.

Ang mantra sa YS noon ay “do not let the classroom interfere with your education.” Masigla ang produksyon ng kontra-kulturang anti-diktadurya ng panahong ito. Ang kaibigang skolar si Joi Barrios ay gumawa ng kanyang masteral thesis ukol sa pagiging manggagawang pangkultura sa panahong ito. Dito kami unang nagkakilala, at marahil, kahit nasa ibang bansa kami ay patuloy pa rin ang pakakaibigan at paninindigan.

Hindi lang naman si Cory ang dahilan ng masigabong kilusang masa sa panahon ng diktadurya. Hindi naman pamalit-personalidad lang ang hinahanap ng mamamayan sa panahong ito. Na kahit ang biruan na kapag aso ang lumaban sa eleksyon kay Marcos, mananalo ang aso, ay hindi naman nangyari na natalo si Marcos. Sa snap elections ng 7 Pebrero1986, si Cory ang asong tumalo kay Marcos. Na kahit sa ofisyal na bilangan ay nanalo si Marcos, ang kapangyarihan ni Cory na nagpatawag ng civil disobedience at people power ang siyang nagpaluhod sa diktadura.

Nais kong alalahanin si Cory sa bookends—simula at pagtatapos—ng politikal na buhay nito. Impit at monotono ang boses pero milyon-milyon ang nakikinig sa kanya, kahit paulit-ulit ang kanyang kwento at walang kapaguran na sinasambit na “Tama na, sobra na, palitan na” ang Marcoses. Nang siya ay manungkulan, maraming kahinaan at kasalatan si Cory. Bumalik ang kumpiyansa ko sa kanya sa panahon ni Gloria Arroyo at ang kanyang di matatawarang bottomline—kailangang mag-resign si Arroyo, kailangan labanan ang panunumbalik ng tiraniya.

May tumawag sa akin na nagtratrabaho sa stasyon sa telebisyon, gusto raw akong interbyuhin ukol sa kulturang popular ni Cory. Tinanggihan ko dahil sa pananaw ko, hindi ba’t sila dapat ang nagsasaliksik nito? Na kalakhan ng karanasan ko sa panayam ay pagsagot sa mga general kundi man pointed na tanong, na kundi ginagamit ka lang bilang resource person ay gusto kang gamitin bilang taga-bigay ng soundbytes sa kanilang nabuo nang argumento.

Iba ang kulturang popular na dulot ng popularidad ni Cory. May Cory dolls na may marka ng personahe nito: nakadilaw na damit, nakasalaming malapad, naka-L ang daliri. May Australian television mini-series hinggil sa EDSA uprising, si Tessie Tomas ang gumanap na Imelda at si Laurice Guillen bilang Cory. Nang mag-Oscar awards ilang buwan matapos ang EDSA, binati ni Jane Fonda ang Pilipinas at nag-L sa harap ng bilyong manonood.

Parating pinagtatapat ang dalawang babae ng panahong ito, na tunay namang maa-outlive ang kanilang mga asawa. Labanan ng mga balo, at sila ang magpapahiwatig kung ano ba tayo bilang bansa. Sa figura ni Imelda, ang kultura ng amnesia na makakapanumbalik sa kapangyarihan kundi man sa limelight ang dating kalahating bahagi ng pinaka-corrupt na pamunuan sa mundo. Hindi ito masasakdal sa anumang krimen hinggil sa ill-gotten wealth, makakapag-party pa rin ito—bawas nga lang sa mga international celebrity well-wishers—na parang hindi ito naghihirap o nahihirapan.

Nananatili siyang “puta-puta” sa henerasyong nakatunghay sa diktadurya. Sa mga hindi, ang Marcoses ay si Imeldang ikonikong lumabas sa t-shirts na parang si Che Guevarra, o si Borgy Manotoc, ang bad-boy pero model na socialite (pwede pala itong identidad). Si Cory naman ay ang kultura ng pagpiling tignan lang siya sa isang dimesyon, bilang isang santa.

Na parang siya si Joan of Arc na hinango tayo sa diktadurya, at ibinalik ang demokrasya. O birhen na dinadambana dahil siya mismo ay isang relihiyosong Katoliko. Ang one-dimensional woman mode kay Cory ang nagpalabo ng mga detalyeng makapanghuhusga sa tunay niyang kontribusyon sa kasaysayan.

Hindi maaalaala si Cory sa kanyang mga kapalpakan sa mismong yugto ng kasaysayang ipinagkaloob sa kanya—hindi niya ito binago, pinaigting niya ang paghahari ng ibang faksyon ng namamayaning sistema, inihanda niya ang bansa sa “shock therapy” magja-jumpstart sa paglahok ng bansa sa imperialistang globalisasyon. Lalo na sa kanyang lamay at libing, pasiyam at 40th day, si Cory ay maalaala lamang sa kanyang one-dimensional na pagkatao.

Na isa pa ring uri ng pambansang amnesia—na ang mga santo at mandirigma nito, tulad din ni Manny Pacquiao, at mga sumikat sa ibang panig ng mundo, sina Lea Salonga, Arnel Pineda at Charice Pempengco, ay walang ginagawang masama. Tanging sa positibo lang sila piniling alalahanin sa kolektibong imahinasyon. Si Cory ang bayaning hindi pa napapanahong itumba. Kung si Marcos nga ay dinadakila na sa textbooks ng kasaysayan bilang modernizer ng bansa, paano pa ang negation ng katiwalian ng administrasyong Cory?

Hindi binabanggit ang paglipat ni Cory ng ekonomikong yaman na kinamkam ng Marcos sa dati nitong may-ari. Na kahit nga ang kontrobersyal na Meralco na inulat na naibenta naman daw bago pa man ideklara ni Marcos ang martial law ng 1972, ay muling nabalik sa mga Lopez. Dispalsipikado ang napasang agrarian reform law dahil sa napakalaking butas na nagpapahintulot ng land conversion (gawing subdivision, mall, golf course at special economic zone, at kung ganito, exempted na), at corporaticization (bigyan ng papel na shares ang magsasaka imbes na lupa).

Hindi binago ang ekonomikong sistema sa higit pang kabutihan nang nakararaming nasa abang lagay na nakibaka para sa kanyang tagumpay. Bagkus, maraming kalabisan sa pambansang kalagayan sa kanyang panunungkulan ang sinabing pamana kasi ng mahabang panahon ng diktadurya. Naalaala ko ang kalahating araw na brownouts araw-araw, kundi man gabi, dahil luma na ang turbines at nilusaw niya ang departamento ng enerhiya.

Naalaala kong ilang ulit na nagpahukay, nagpakabit ng tubo, muling nagpahukay at nagpakabit ng bagong tubo ang nanay ko dahil sa kasalatan ng supply ng tubig. Kulang ang supply kahit may pambayad dahil sa lawak ng saklaw ng kawalan ng tubig. Marami sa mga batas ng pribatisasyon na maaproba sa panahon ni Fidel Ramos ay nakonseptwalisa sa panahon ni Cory.

Ang pagbuwag sa monopolyo ng PLDT, at pagpasok ng iba pang telecom companies ay nasimulan sa administrasyon ni Cory. Pero hindi nito binitiwan ang na-sequester na mga kompanya ni Marcos at cronies nito, malaki ang tubo rito. Ito ang shock therapy (na galing sa Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism, 2007, ni Naomi Klein) na sa panahon ng matinding pambansang ligalig ay nailulusot ng gobyerno ang pinakamatinding bigwas ng neoliberalisasyon.

Maraming pagbanggit sa Pilipinas sa panahon nina Marcos at Cory ang bahagi ng shock therapy. Sa pinakamatinding yugto ng panunupil sa mamamayan ni Marcos, higit nitong naipatupad ang mga polisiya ng IMF-World Bank. Imbes na baguhin ni Cory ang kalakaran, kahit nagkaroon ito ng pagkakataon sa maagang yugto ng panunungkulan, malinaw na ipapatupad niya at palalawakin pa ang mga kasunduan ni Marcos. Patuloy ang pagbabayad ng utang sa Bataan Nuclear Power Plant, isinabatas ang pag-peg ng debt-servicing sa pambansang budget, mga bagong taxes at utang na pagkukuhan ng pondo ng administrasyon ni Cory.

Dagdag pa rito, pinalawak ni Cory ang suporta sa naghaharing faksyon ng militar, pinolitisa rin ito, gaya ng gawa ni Marcos, para sa pagtataguyod ng politikal na interes ng bagong naghaharing elite sa kanyang administrasyon. Ang pagbe-baby sa militar ay nagpapatuloy hanggang sa kasalukuyan, lalo na sa termino ni Arroyo. Marami ring kaso ng paglabag sa karapatang-pantao sa administrasyon ni Cory, bigwas ng pag-“unleash” ng “sword of war” nito laban sa pambansang demokratikong kilusang sumuporta sa kanya.
Namutiktik ang kanayunan sa mga grupong vigilante na drinadramatisa sa pelikulang Orapronobis (Lino Brocka, 1989), na bahagi pa rin na supilin ang pangunahing daluyan ng militanteng pakikibaka sa bansa.

Naging dilawan ang pambansang pamamalakad: dilawan na unyonismo, dilawan na peryodismo, dilawan na politika na ang pangunahing layunin ay pahinain ang kilusang masa at palaganapin ang neoliberalismo ng pambansang ekonomiya.

Ang sinasambit na kasalanan ni Cory sa kanyang panunungkulan ay ang pag-miss out sa kasaysayan, na pwede na sana niyang baguhin, pero hindi niya lubos na ginawa, kinabig muli sa pagpapanatili ng bangkaroteng sistema. Bahagi siya ng paglikha ng continuum ng disenyo ng paghahari ng Arroyo, ang matingkad na kaibahan nga lang, ang batayan ng paghahari ng huli sa lantarang tiraniya.

Sa kaso ni Cory, nag-comeback pa nga ang dispalsipikadong agrarian reform nito sa Hacienda Luisita massacre 2004. Sambit ng mga administrasyong politiko kay Arroyo, “history will be kind on her.” Hindi ito totoo, kahit makapag-comeback pa ito, tulad ng Marcoses, hindi lubos ang pagbabalik. May naiiwan na hindi kasing ningning ang magiging comeback. Ang kasaysayang mapagpasya ay ang kasaysayang nakapagpabuti sa lagay ng nakararaming mamamayan. Na hindi sila ginamit lang para sa pagmimintina ng politika ng naghaharing faksyon, kundi na may sinseridad na iangat sila sa pangkasaysayang kinasasadlakan.

Ito o ang dustpan ng kasaysayan. (Bulatlat.com)

Tags: elections, pag-ibig, kalayaan, memoriam, cory aquino, mito, freedom, charter change, politika, kasaysayan

Venue for a Militant UP Naming Mahal (multiply post, Apr 28, '09 10:18 PM)

Watching TV Patrol Linggo this April 26 ran as usual on that day. I knew about the UP Graduation annually held in the Ampitheater just behind the Quezon Hall. It wasn't unusual for all UP students to sing and hear UP Naming Mahal which every alumnus had sang with all bravado wherever they went.

But it seemed to me that most UP students, especially this year's batch of graduates, had just seen graduation in UP as just a ceremony. Yes, a usual ceremony which they received their medals on being the laudes, hearing speeches about this and that, and other whatnots. 200 cum laudes? No doubt. Since 2002, the Revised General Education Program made these students be known for what they want to know. Even in the yoopee site, most of the members ask which prof gives a flat one or what type of exam is usually given by this or that prof.

Grades. We all like that. But it should be reaped with all the efforts a UP student must give.

In the TV Patrol interview, two of the honor students of the batch commented that the activists "should find another venue" to their call for the youth to serve the people, and not the graduation. For it is a solemn ceremony. What kind of thinking is that?! They must read again and again about philosophy and history. All knowledge is a product of the developing and struggling minds of people who want to know the truth. Even Einstein did that. So was Aristotle. They had struggled for their search. Found it and shared it with us. Even UP had struggled for its status as a bastion of academic freedom.

Learning is not confined to the four corners of the classroom, as the old saying goes. And UP holds that principle. If UP had not changed these graduates, I hope they will when they saw the people rising against the dark forces of what oppresses society these days. And the UP graduation will aways be the right venue for student activists to sing the UP Naming Mahal-- and raise their fists.

Tags: graduation, kasaysayan, up, activism

Revised: 10 March 2017

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/27

When Your Tears Are Dry, My Motherland (multiply post, Sep 17, '08 12:27 PM)

mula sa PINOY WEEKLY


Kaalinsabay ng ika-105 kaarawan noong Setyembre 12 ni Ka Amado Hernandez, makabayan at maka-manggagawang manunulat at artista ng bayan, inilalabas ng PINOY WEEKLY ang tula ni Ka Amado na "Kung Tuyo na ang Luha Mo, Aking Bayan", at ang salin ni Jose Maria Sison sa wikang Ingles.

WHEN YOUR TEARS ARE DRY, MY MOTHERLAND
Pilipino original by Amado V. Hernandez, "Kung Tuyo na ang Luha Mo, Aking Bayan"
Free Verse Translation by Jose Maria Sison

Shed your tears, my motherland: let all your sorrow flow
Over the hapless fate of your hapless soil
The flag that is your symbol is shrouded by the alien flag
Even your inherited language is demeaned by another language;
Thus was the day when you were robbed of freedom
When Manila was seized on the twenty-third of August.

Shed your tears, while they gloatingly celebrate
On the graves of the downtrodden, the magnates are in revelry
You are like Huli, the enslaved debt peon
You are like Sisa, demented by suffering
Without strength to defend, without courage to fight
Wailing while being slaughtered, lamenting while being robbed.

Shed your tears over the heaps of misfortune
That inflict pain on you, that fatten the aliens
All your riches are wantonly squandered
All your freedoms quashed in one fell swoop
Behold your land, an alien army is guarding
Behold your seas, an alien ship is hovering.

Shed your tears if in your heart the purpose has waned
If the sun in your sky is always in twilight
If the waves of the sea have ceased to surge
If the volcanoes in your breast do not rage
If no one stands vigil on the eve of the uprising
Shed, oh shed your tears if your freedom lies in state.

The day will come when your tears run dry
The day will come when tears no longer flow from your swollen eyes
But fire, fire the color of blood
While your blood will be boiling steel
You shall shout with full courage in the flames of a thousand torches
And the old chains you shall break with bullets.

Orihinal na Filipino:

Kung Tuyo na ang Luha Mo, Aking Bayan ni Amado V. Hernandez
Lumuha ka, aking Bayan: buong lungkot mong iluha
ang kawawang kapalaran ng lupain mong kawawa:
ang bandilang sagisag mo'y lukob ng dayong bandila,
pati wikang minana mo'y busabos ng ibang wika;
ganito ring araw noon nang agawan ka ng laya,
labintatlo ng Agosto nang saklutin ang Maynila.

Lumuha ka, habang sila ay palalong nagdiriwang,
sa libingan ng maliit, ang malaki'y may libangan;
katulad mo ay si Huli, naaliping bayad-utan,
katulad mo ay si Sisa, binaliw ng kahirapan;
walang lakas na magtanggol, walang tapang na lumaban,
tumataghoy, kung paslangin; tumatangis, kung nakawan!

Iluha mo ang sambuntong kasawiang nagtalakop
na sa iyo'y pampahirap, sa banyaga'y pampalusog:
ang lahat mong kayamana'y kamal-kamal na naubos,
ang lahat mong kalayaa'y sabay-sabay na natapos;
masdan mo ang iyong lupa, dayong hukbo'y nakatanod,
masdan mo ang iyong dagat, dayong bapor, nasa laot!

Lumuha ka kung sa puso ay nagmaliw na ang layon,
kung ang araw sa langit mo ay lagi nang dapithapon,
kung ang alon sa dagat mo ay ayaw nang magdaluyong,
kung ang bulkan sa dibdib mo ay hindi man umuungol,
kung wala nang maglalamay sa gabi ng pagbabangon,
lumuha ka nang lumuha't ang laya mo'y nakaburol.

May araw ding ang luha mo'y masasaid, matutuyo,
may araw ding di na luha sa mata mong namumugto
ang dadaloy, kundi apoy, at apoy na kulay dugo,
samantalang and dugo mo ay aserong kumukulo;
sisigaw kang buong giting sa liyab ng libong sulo
at ang lumang tanikala'y lalagutin mo ng punglo!

Tags: tula, amado hernandez, jose ma. sison, kalayaan, kasaysayan, agosto 23

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/14

Araw ng Kalayaan/Kasarinlan ng Pilipinas ang Hunyo 12? (Multiply post, Jun 13, '08 10:21 AM)

Matagal na itong pinagdiriwang subalit hindi na yata nakatatak sa isip at puso ng mga Pilipino ang Hunyo 12 bilang Araw ng Kalayaan/Kasarinlan.

Maliban sa holiday economics ni PGMA, nakaaapekto sa kamalayan ng mga Pilipino ang krisis panlipunan at pampolitika upang makaligtaan o dili kaya'y maiwaglit ang halaga ng araw na ito. Mararamdaman ito ng mga Pilipino kung maginhawa ang mabuhay sa bansa, lalo na kung maganda ang pamamalakad ng pamahalaan.

Subalit, nakokontento na lang yata tayo sa magagarbong pagdiriwang.

Pero bakit nga ba naging ganito ang pagtingin ngayon sa Araw ng Kalayaan? Nakababagot man ang pag-aaral ng kasaysayan dahil sa hindi maayos na pagtuturo nito sa mga paaralan subalit dito tayo makahuhugot ng mga aral at pananaw para sa kasalukuyan.

Ipinahayag noong Hunyo 12, 1898 ang sinasabing kalayaan/kasarinlan ng Pilipinas sa kamay ng mga kolonyalistang Espanyol. Nagdiwang ang mga mamamayan dahil nasipa natin ang mga mananakop. Subalit, ilang buwan lang ay nilagdaan ng Espanya at Estados Unidos (US) ang Tratado ng Paris. Dito'y nakasaad ang pagtanggap ng Espanya ng $20,000,000 mula sa Estados Unidos, at itong huli na ang bagong panginoon ng Pilipinas.

Dapat banggitin at ulit-uliting na sa deklarasyong pinirmahan nina Aguinaldo at mga lider ng Unang Republika ay may nakapirma ring isang Amerikanong opisyal. Nakasaad din dito na protectorate ang Pilipinas ng US. Malinaw na may basbas ng US ang sinasabing kalayaan ng Pilipinas. Litaw ding ang Pilipinas ay isa pa ring pangalang kolanyal ng bansa.

Kung nagwagi ang Rebolusyong inilunsad ng Katipunan, itataguyod nilang palitan ang pangalan ng bayan. Magiging Haring Bayang Katagalugan ang pangalan ng Pilipinas. Buburahin ng bagong pangalang ito ang pagkaalipin sa kultura, politika, at kamalayan ng mga Pilipino. Subalit hindi iyon nangyari dahil sa pagbitay kay Andres Bonifacio.

Taong 1998, ipinagdiwang ng administrasyong Ramos ang Sentenyal ng Kalayaan. Napakagarbo ng mga pagdiriwang. May mga centennial item na naglabasan sa merkado para maipakita na ang lahat ay masaya sa panahong iyon. Subalit, hindi naman libre ang mga item na iyon. At kung wala kang centennial watch o sticker, hindi ka "in." Naging maanomalya pa ang Centennial Expo sa Pampanga na ipinatayo ng administrasyong Ramos. Milyon-milyong piso ang naging patong para sa nasabing proyekto. May imbestigasyon ang Senado, pero hindi naipakulong ang mga nagtaguyod ng Expo at maski si dating Pangulong Ramos.

Binubura din ng Sentenyal na ito ang nangyaring Filipino-American War noong 1899-1901. Kahit na milyon-milyong Pilipinong armado o sibilyan ang namatay nang mga panahong iyon, itinuturing pa rin natin ngayon ang US bilang alyado. Matatandaang isa si Pangulong Arroyo sa umayon sa Gyera Kontra Terorismo ng US, sa ilalim ni Pangulong George Bush. Pero kahit ngayo'y hindi pa matukoy ng UN kung ano ba talaga ang terorismo. Dito rin sa Pilipinas ay may ganoon ring dilema hinggil sa salitang terorismo, lalo pa't itinuturing na redundant law ang Anti-Terrorism Law ng administrasyong Arroyo.

Kaya itinuring na Filipino-American Friendship Day ang Hulyo 4. Ito rin ang araw ng kalayaan ng US. Sa kaso ng Pilipinas, ito rin ang araw noong 1946 na sinasabing "isinauli" sa atin ang kalayaan na tinamasa natin noong Hunyo 12, 1898. Makikita ang ganitong tagpo sa ibabang kanan ng P100 bill. Ang ganitong pagsauli ay naaayon lang naman sa atas ng Tyding-McDuffie Act matapos ang sampung taon ng Commonwealth.

Subalit makikita rin naman sa mga polisiyang ipinatupad sa bansa matapos ang 1946 na hindi iniwan ng US ang Pilipinas. Naipatupad ang parity rights sa panunungkulan ni Pangulong Roxas na nagbibigay ng pantay na karapatan sa mga Amerikano na mag-ari ng mga lupain at magtayo ng mga industriya sa bansa. Makikita ito bilang need nang panahong iyon dahil sa lugmok ang ekonomiya ng Pilipinas matapos ang WW2.

(itutuloy)

Tags: june 12, kalayaan, politika, pgma, kasaysayan, july 4, fil-am war

http://lvbamante.multiply.com/journal/item/2

(pagpapatuloy. nakita ko ang ilang notes ko sa aking USB kaya inayos ko't idinudugtong sa sanaysay na ito.)

Ngunit hindi naman tuluyang napaunlad ng parity rights ang ekonomiya ng ating bansa. Naging dependent lamang tayo sa kanilang mga pabrika't industriya para sa pagpaparami ng mga trabaho dito. May mga larawang lumalaganap sa Yahoo groups tungkol sa napakagandang lumang Metro Manila noong 1950s hanggang 1960s. Malilinis na kalsada, maaayos na arkitektura, disiplinadong mga tao. Nagtatanong ang ilang kasapi ng groups: Ano'ng nangyari sa bansa natin?

Hindi simple ang sagot. Sa loob ng mahabang panahon matapos ang WW2, may naging "pag-unlad" na nakita't tinamasa ang mga tao. Subalit, humuhulas ang make-up, hindi ito tumatagal. Nagpatuloy sa pakikipaglaban ang mga dating gerilya na naging Hukbong Mapagpalaya ng Bayan. Nakita nilang hindi totoo ang "kalayaan" na kaloob ng US. May kakulangan lamang sa kanilang pakikipaglaban: hindi nila natutukang mabuti ang pag-aaral sa ideolohiya at politika na may makauring paninindigan. Kaya, madali itong nalusaw sa pamamagitan ng matinding kampanyang antikomunismo ng pamahalaan at ng Central Intelligence Agency ng US.

At upang manatiling neokolonya ng US ang Pilipinas, binuhusan nila tayo ng mga produkto galing sa kanilang bansa. Kaya naging stateside ang ating panlasa at isipan.

Isama na natin ang ating dila, naging Ingles na rin. Naging prestihiyo ang nagsasalita ng Ingles lalo na't mataas ang tingin sa isang nagsasalita at sumusulat ng Ingles dito sa Pilipinas. Maging ang edukasyon natin ay ipinapakete na Ingles ang midyum ng instruksyon at mga teksbuk ay imported o reprint ng mga ginagamit sa US.

Naging sagad-sagaran na ang ating "pagsandal sa pader" nang payagan noong 1948 ang pagtatayo ng mga base militar ng US dito sa ating lupain -- nang libre. At ayon sa Military Bases Agreement (MBA), 100 taong mananatili ang mga baseng militar na ito, pangunahin ang dalawang malaking base noon: ang Clark Air Base sa Pampanga at ang Subic Naval Base sa Zambales. Nakasaad din sa MBA na walang hurisdiksyon ang gobyerno ng Pilipinas sa mga gawain ng tropang Amerikano habang siya ay nasa serbisyo.