Sunday, May 23, 2021

"Tugma" ni Robert Pinsky



Tugma
Robert Pinsky

Hangin ay instrumento ng dila,
Ang dila'y kagamitan
Ng katawan, ang katawan
Ay instrumento ng kaluluwa,
Ang kaluluwa'y nilalang ng hangin.

Daluyan ang ibon ng kanyang awit.
Ang awit ay daigdig, isang sisidlan
Tulad ng kuwarto ng otel, handa
Sa ating mga panauhing magmamana
Roon ng sisidlan ng panahon.

Sa Cornell box, kasama
Ng efรญmera bilang sangkap,
Ang mรซkhing na ibonisang pag-aaral
Ng dagling dung-aw, ang gaya-gayang
Sining, patay sa sulok ng kanyang daigdig.

Ang silid isang saknong tuntungan
Sa hagdang-hibla
Inakyatan ng mga mabuway
Isinilid na mga tinig na nakikisuno
Bawat isa'y bumibigkas Narito rin ako

Sa isang silid, isang tugma, isang awit.
Sa mga kahon, sa mga aklat: bawat sangkap
Isang kagamitan, ang katawan
Pinipilit na gagarin
Ang kaluluwa, nilalang ng hangin.


Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante

mรซkhing - (Ibaloi) pinatuyong katawan ng patay, mummy sa Ingles
dung-aw - (Iluko) awit papuri sa isang yumao

Mula sa: Pinsky, Robert. "Rhyme" from Gulf MusicFarrar, Straus and Giroux, 2007. p. 49-50.

Thursday, April 22, 2021

Tatlong Tanaga

Tatlong Tanaga
Louise Vincent B. Amante

1. ๐— ๐—ฎ๐—น๐—ถ๐—น๐—ถ๐—ถ๐˜ ๐—ป๐—ฎ ๐—•๐—ฎ๐—ด๐—ฎ๐˜†
Maliliit na bagay
na kapag hinayaan,
lumalaking tunay
na sa iyo'y papatay.

2. ๐—ž๐—ฎ๐—ฎ๐—ฟ๐—ฎ๐˜„๐—ฎ๐—ป
Pansit, puto, menudo . . .
Hapag-kainang puno
Sa biyaya ng lupa,
Santaong tiniyaga.

3. ๐—•๐—ถ๐—ด๐—น๐—ฎ
Dumilat na'ng bombilya
Sa poste. Isang saglit,
Kumidlat. Napapikit
Ang dumilat kanina.


21 Marso 2021
Lungsod Quezon

Monday, April 19, 2021

Tungkol sa Community Pantry at Pagsasalin

Dumarami na ang community pantries sa Luzon, na inaasahang bubukal din sa buong Pilipinas. Ayon kay Dr. Aurora E. Batnag*, magandang isalin bilang ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ๐˜จ๐˜ข๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ. Dagdag naman ni Dr. Antonio P. Contreras**, mahusay din ang salin na ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฑ๐˜ข๐˜จ ๐˜ฏ๐˜จ ๐˜ฃ๐˜ข๐˜บ๐˜ข๐˜ฏ.

Tutungo na ang dalawang halimbawang salin sa mga diskurso ng pagsasaling-wika.
Dahil sa mga community pantry at posts nina Ma'am Batnag at Sir Tonton, naalala ko ang isang salingtula ni Fr. Albert E. Alejo, S.J. Mula ito sa antolohiyang ๐˜Ž๐˜ข๐˜ญ๐˜ช๐˜ข๐˜ฏ 6 (1985). Nais ko lamang ibahagi sa inyong lahat ang tula.

Thursday, April 1, 2021

Isip-lugaw

Isip-lugaw
ni Louise Vincent B. Amante

Galit na galit sila sa babaeng binansagan nilang lugaw mag-isip. Nang tumakbo kasi siya noong eleksyong 2016, nagbenta ng lugaw ang kanyang team para mapondohan ang kanyang kampanya.

Teka, ano ba'ng meron sa lugaw?

Sa kaserola, ginisa ang bawang, luya, at sibuyas na puti; dinagdagan ng bahaw, hinalong parang nagsasangag. Saka ibinuhos ang tubig para magkasabaw. Hinalo ulit hanggang sa lumapot ito. Binudburan ng asin, pwede ring patis. Mas masarap kapag may nilagang itlog. Budbod uli ng pinritong bawang at dahon ng sibuyas.

Madali namang lutuin lugaw. Kapag ibinenta, mura lang ang presyo. Ang isang taong gutom, makakabili agad nito. Kaya umusbong ang sawikaing tubong-lugaw. Mura ang puhunan, malaki ang kita.

Lugaw din ang ipinakakain sa isang maysakit. Pampainit din ito ng sikmura habang naghihintay sa ospital kung ang kanyang dinalang kaanak na nilalapatan ng lunas ay makauuwi o iko-confine.

Ngunit kung ang lugaw ay malabnaw, maiinis kang kainin ito. Halatang minadali ang pagluluto. Gin-short cut ang proseso. Kahit inumin mo na ang mangkok, napipilitan ka na lang na ubusin ito.

Laman ng social media ang isang video ng food delivery rider na pinigil ng mga nakabantay na barangay tanod. Ide-deliver niya ang lugaw sa isang residente ng barangay. Sabi ng tanod, hindi na siya maaaring pumasok sa barangay dahil curfew na ng ala-sais ng gabi. Nasa enhanced community quarantine ang tinawag na NCR plus: National Capital Region kasama ang mga lalawigan ng Bulacan, Rizal, Cavite, at Laguna. May curfew pa simula Marso 29 hanggang Abril 4, ala-sais ng gabi hanggang ala-singko ng madaling-araw. Ito'y dahil sa tumaas muli ang mga kaso ng Covid-19 dito.

Sinabi ng rider na pagkain ang dala niya. Sabi ng tanod, hindi essential na pagkain ang lugaw. "Mabubuhay ang tao kahit walang lugawAng essential, tubig, gatas, grocery.Idinahilan ng rider na pagkain ang lugaw. Ipinilit ng tanod ang rason niya, sabay pakita ng listahan na kung alin ang essential goods.

Humirit pa ang isang opisyal na tama lang ang ginawa ng tanod. "Hindi essential SI LUGAW." Halata namang ang pinatutungkulan ay ang babaeng opisyal binansagan nila ng gayon nga. Pero di nila nakikita ang mga sarili na palpak sa mahigit isang taong remedyo sa pagsupil sa Covid-19. At ang sinisi ay ang mga taong nagkakasakit na't napipilitang kumayod pa rin para hindi sila mamatay nang dilat ang mata.

Ano nga uli ang isip-lugaw? Kapag walang sentido komun ang isang tao, ipipilit niya ang rason niyang nakatungtong sa malabnaw niyang isip. 

Tuesday, March 23, 2021

"Nagbabago ang Lahat" ni Bertolt Brecht

Larawan mula sa https://chaszak.files.wordpress.com/2013/10/bertolt_brecht.jpg

Nagbabago ang Lahat*
Bertolt Brecht

Nagbabago ang lahat. Makapagsisimula
Kang muli sa huli mong hininga.
Ngunit ang nangyari ay nangyari na. At ang tubig
Na ibinuhos mo sa alak ay hindi na
Masasala.

Ang nangyari ay nangyari na. Ang tubig
Na ibinuhos mo sa alak ay hindi na
Masasala, ngunit
Nagbabago ang lahat. Makapagsisimula
Kang muli sa huli mong hininga.


*Salin sa Filipino ni Louise Vincent B. Amante
Marso 23, 2021


Mula sa:

Brecht, Bertolt. Poetry and Prose. Edited by Reinhold Grimm with collaboration of Caroline Molina y Vedia. New York: Continuum, 2003. 124.


Wednesday, March 17, 2021

Tatlong Tanaga

1. Uripong tinimawa
Sinulat ni Pigafetta
Sa kanyang abentura
Uripong tinimawa:
Si Enrique Malacca.

2. Webinar
Dumalo't nakikinig
Sa webinar na required.
Ang nasasa ulirat:
Ipi-print na certificate. 

3. Bigla
Dumilat na'ng bombilya
Sa poste. Isang saglit,
Kumidlat. Napapikit
Ang dumilat kanina.


17 Marso 2021
Lungsod Quezon


Tuesday, March 16, 2021

Apat na Tanaga

1. Sariling Uica
Bago pa ang Castila
sa 'ting sariling lupa,
sinulat na ang uica
natin sa bato't banga.

2. Add-to-Cart
Walang quarantine pass,
Di ako makalabas.
Sa smartphone, tap-tap-tap
Sa food delivery app. 

3. Mga Naulingan
Ang masasamang loob,
lilo na naluluklok.
Kampon nila'y sa facebook
copy-paste ang mga post.

4. Ang Himagsikan ayon kay Raymundo
Bulag akong dinala
kay Rizal, sa Dapitan.
Pagsalat n'ya sa mata
ko, dilim ay naparam.


16 Marso 2021
Lungsod Quezon


Thursday, February 25, 2021

Kumusta Na? - Yano (1994)


Kumusta Na?
Yano
(Musika at Liriks: Dong Abay at Eric Gancio)

[Koro]
Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

[Verse 1]
Napanood kita sa TV, sumama ka sa rali
Kasama ang mga madre, pinigilan mga tangke
Umiiyak ka pa sa harap ng mga sundalo
Namigay ka pa ng rosas na nabili mo sa kanto
[Koro]
Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

[Verse 2]
Dala-dala mo pa, estatwa ni Sto. Nino
Eskapularyo't Bibliya, sangkatutak na rosaryo
At sa gitna ng EDSA, lumuhod ka't nagdasal pa
"Our Father, Hail Mary, from thy bounty through Christ our Lord, amen"

[Koro]
Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

[Verse 3]
Pebrero bente-sais nang si Apo ay umalis
Ngiti mo'y hanggang tenga sa kakatalon, napunit ang pantalon mo
"Pero hindi bale," sabi mo, "Marami naman kame"
Kahit na amoy pawis, tuloy pa rin ang disco sa kalye

[Koro]
Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

[Verse 4]
Nakita kita kahapon, may hila-hilang kariton
Huminto sa may Robinson, tumanga buong maghapon
Sikat ka noon sa TV kase kasama ka doon sa rally
Pero ngayo'y nag-iisa, naglalakad sa may EDSA

[Koro]
Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

Kumusta na, ayos pa ba?
Ang buhay natin, kaya pa ba?
Eh kung hindi, paano na?
Ewan mo ba? Bahala na

Thursday, February 18, 2021

Limang Haiku

Limang Haiku
Louise Vincent B. Amante

1. Swivel Chair

    Umikot-ikot
    Ang upuang may kambyo,
    Paa'y may kalso.

2. Tutok

    Patingin-tingin
    Di naman makabili . . .
    "Call na, Kuya Wil!"

3. Touch screen

    Himas sa sugat
    ng android phone na bas
รกg,
    Mam'ya, add to cart.

4. Sulat sa Post-it

    Pagod na mata?
    20 seconds: pumikit,
    Tay
รด, upo ulit.

5. Nektar

    Ang pipit-pusรฒ,
    Sumipsip sa hibiscus
.
    Humuni't bus
รฒg.


Pebrero 18, 2021
Lungsod Quezon


   
 

Wednesday, February 17, 2021

"Mga Akala" ni Mourid Barghouti

Larawan mula sa "Leading Palestinian poet Mourid Barghouti dies aged 77" ni  Mustafa Abu Sneineh - https://www.middleeasteye.net/news/leading-palestinian-poet-mourid-barghouti-dies-aged-77

Larawan mula sa facebook post ni Mahtab Alam - https://www.facebook.com/photo?fbid=10159188425136719&set=a.10151580773336719

Mga Akala
ni Mourid Barghouti

Nakaupo ang isang makata sa kapihan, sumusulat.
Isang lola
ang nag-akalang sumusulat siya sa kanyang ina,
isang dalaga
ang nag-akalang sumusulat siya sa kanyang kasintahan,
isang bata
ang nag-akalang siya'y gumuguhit,
isang negosyante
ang nag-akalang siya'y nagbubuo ng kontrata,
isang turista
ang nag-akalang siya'y sumusulat sa postkard,
isang empleyado
ang nag-akalang sinusuma niya ang mga pagkakautang.
Isang tiktik na pulis
ang lumapit, dahan-dahan, sa kanya.


Salin ni Louise Vincent B. Amante
17 Pebrero 2021






Sunday, February 14, 2021

Pebrero 14, 2021

 

Pebrero 14, 2021
Louise Vincent B. Amante

Nadiligan ang gumamela
ng mabining ulan.
Sumingaw ang lupa.
Naglakbay ang alimuom.
Kinumutan ng dilim ang langit.
Pumatak sa lupa ang luha
ng talulot.

 

Pebrero 14, 2021
Lungsod Quezon

Sunday, February 7, 2021

Langgam

Langgam
Louise Vincent B. Amante

Bigla niya akong kinagat.
Di ko namalayan ang kanyang
paggapang sa aking balikat.
Tiniris ko siya’t

pinitik

palayo.

Nagpatuloy ako sa pagta-type.
Deadline na mamaya, 
Isang oras na lang.

Uminom ako ng kape.
Nang ilalapag ko na
ang tasa,
napansin kong
nagpupulong

            ang mga langgam
sa mga patak ng kape sa mesa.

 

7 Pebrero 2021
Lungsod Quezon

 

Tuesday, February 2, 2021

Niknik

Niknik
Louise Vincent B. Amante

Gumapang ang niknik
sa katawan niya, palihim.
Humimpil sa puso
niya ang kulisap.
Lumaklak ito ng dugo.
Nalango ang niknik
sa sustansya,

napasayaw,

napahalakhak,

hinataw-hataw

ang mga pader

ng apat na silid

ng puso

ng may katawan
na kanya
ngayong tahanan.

 

Ilang sandali pa,  
nalagot ang hininga 
ng niknik.

Bigla na lamang 

bumulwak

ang bibig
ng may katawan:

abo.

 

31 Enero 2020
Lungsod Quezon